ЧЭМЭ ПЭРЭНДОН - ГЕР

Разделы

Архив

Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
123
45678910
11121314151617
18192021222324
252627282930

Рассылка

Подписаться на рассылку:


  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Оцените содержание статьи?

(всего 27 голосов)
Изменить размер шрифта Decrease font Enlarge font
image

 
 

ЧӘМӘ ПӘРӘНДОН

 

ГЕР

далғыж – нырок

                Герән бәнә мыви гыләј пәрәндәј. Мыви де гери арәдә муәјјәнә фәрғон һестин ки, че гери ҹурон барәдә гәп жәјәдә әвони нишо бәдомон.

Чы гери 5 ҹурыш бәмы мәлуме:

1) Кавуә гер;

                2) Гәдә сипијә гер;

                               3) Сыә сә гер;

                                               4) Алә гер;

                                                               5) Зәлы һардә гер.

 

КАВУЈӘ ГЕР

                Чы әмандә геронсә ғәдәри дыжд бејдә. Мывисә һырде. Сәј пороныш каву-мәхмәрије. Синә, луз-ләвә пороныш сипин. Пешти, кәшон порон каву-мәхмәри бејдән. Тыки рангыш сијој. Кавујә гери моә гылә 600–650 ғ, нијә гылә тобә 700 ғырәми омејдә. Кавујә герән бәнә мыви 8–10 гылә моғнә нојдә. Товсони мијонәдә балон кәш-пор бекардејдән, пәрејдән.

                Чы гери лынгон, чангон сијо бејдән. Гери гыләјән хысусијәт ыме ки, әв бә ови бын ешејдә–бешејдә. Ови бынәдә боштә һардемон пәјдо кардејдә. Де ови житони ҹум һардејдә 40–50 м дијәроәдә бешејдә. Бә тырки бә гери далғыж бы сәбәб вотејдән.

 

СЫӘ СӘ ГЕР

                Чы гери ном әчәј дә герон фәрғи нишо дојдә. Сәј, гыј пороныш курәнә, бә сы мандејдән. Сыә сә гери чангон јол бејдән. Лынги, пәнҹә тыки рангышән сијо бејдә. Кавујә герисән дыжде. Нијә гылә декабрјдә 800–900 ғ, февраләдә 700–800 ғ, мартәдә 800–1000 ғ омејдә. Моә гылә декабрәдә 800–850, февраләдә 700–850 ғ бејдә. Де ови жијәдә, ижән де ҹо рәсон һарде жијејдә. Гужди рангыш сипије. Гуждыш һардәније. Дыјоәдә веј бејдә. Һаканә бәчәмә хыл-хандәхон, каналон омејдә. Әмо ијо веј мандејдәни. Һард карде бәпештә бәштә һежо  жијә вырә - бә дыјо огардејдә.  Ғызыләғазәдә веј бејдә.

 

ГӘДӘ СИПИЈӘ ГЕР

                Һырдә сипиЈә гер че герон ән гәдәлије. Де ҹо герон фәрғыш әчәј номәдән чијејдә. Ын гери синә, лузи, пешти порон сипи бејдән. Гәдә сипијә гери тыкән бенә мыви тыкије. Тикәј нәҹиме. Тыкыш, лынгыш, лынги чангоныш сијон. Гужди рангыш сипи бејдә. Мыви гужди ранг бә зарди жәјдәбу, че герон гужди ранг (вејни) сипи бејдә.

 

АЛӘ ГЕР

                Алә гери ном чәј әломәтон нишо дојдә. Че гери порон тынд курәнин. Сәш, гыјыш хаки (бәлелә гылә рангәдә) бејдә. Сијо ријоныш һесте. Тыкыш пан бејдә, бә сыә ранг жәјдә. Алә гери лынги, чангә рангән сијој. Алә гери гәдә гылә 700 ғ, лап јолә гылә 1 кг гон омејдә. че герәдә каме. Ғызыләғазәдә бә одәми раст омејдә. Бочи ки, ғорығәдә чәвон һардемон боле. 7–10 гылә моғнә нојдә. Ијулә манги мијонәдә балә бекардејдә.

                Герон ғыјмәтинә пәрәндән.

 

ЗӘЛЫ ҺАРДӘ ГЕР

                Зәлы һардә герән че герон ән гәдә гылонәдәј. Де ҹо герон хәјли фәрғ дојдә.

                Иминә фәрғ: че гери тык бәнә мывы, ја ҹо герон тыки пан ни. че гери тык нозыке. Бәнә гәдә һембели тыкије.

                Дыминә фәрғ: Зәлы һардә гери думән бәнә ҹо герон думи ни. Думышән бә гәдә һембели думи охшәш дојдә. Зәлы һардә гер ән веј бә ов ешә-бешә гере. Ови житоно гәдә кулмә, әсосән, зәлы гәтејдә, һардејдә. че гери ном һежо чыјо пегәтә бә. Зәлы һардә гери гәдә гылә 400–450 ғ, јолә гылә 450–500 ғ омејдә.

 

 
  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Добавить коментарий comment Комментарии (0 добавлено)

Главные новости

|