ЧЭМЭ ПЭРЭНДОН - МЫВ

Разделы

Архив

Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31

Рассылка

Подписаться на рассылку:


  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Оцените содержание статьи?

(всего 21 голосов)
Изменить размер шрифта Decrease font Enlarge font
image

 

 

ЧӘМӘ ПӘРӘНДОН

 

МЫВ

јашылбаш  өрдәк – утка

            Чы толышон ән веј пијә пәрәндәј. Мыви барәдә гәп жәјәдә бәпе че нијә гыләку ҹо, моә гыләку ҹо гәп быжәни. Бочи ки, чәвон порон арәдә зәмин-осмон фәрғ һесте. Нијә мыви сә, гыј пенә һиссә вириски доә каву-һавзе. Гыјәдәш сипијә һалғә һесте.  Ҹыландонәш, синәш, јаноныш тынд рәше, думи жијәдә сијо, лузыш рушинә бозе (тәнујә хоки рангәдәј). Кәшә быни порон сипин. Думи порон 1 ја 2 гит бәнә мујәхоли пепуштә ҹоје. Лынгоныш сын. Тыкыш пане. Егәтә ҹоје, че зејтуни рангәдәј. Кәшон дырози 50-52 см бејдә. Нијә мыв нојабр-декабрәдә 800–1250 ғ, јанвар-февраләдә 650–1300 ғ омејдә. Моә мыви умуми ранг хакије. Жинә тәрәфыш тынд хакије. Тыкику бино бә нозыкә тындә ријә чәшон јанику дәвардејдә бә гыј пешти тәрәф шејдә. Тыкыш бәнә нијә мыви тыкије. Кәшон дырози 50 см бејдә. Моә мыв нојабр-декабрәдә 710–1100 ғ, јанвар-февраләдә 520–1080 ғ омејдә.

            Мыв ыштә лонә ғалинә дәло, лејнон бынәдә дутејдә. Лискә выронәдән – овә кәнонәдән лонә гәтејдә. Мыви лонә бәчәј горә ови кәно бејдә ки, мыв моғнәсә ныштејәдә бо моғнон нормал овҹ кардејро әвони рә-рә тар кардејдә. Дештә порон ови моғнон тар кардејдә. Лонә че лејнә һышкә ливонәдә сохтејдә, бәчәј дылә пор дәвоштејдә. Моә мыв 10–12 гылә моғнә нојдә. Балә бекардејдә. Ијулә манги мијонәдә балон ыштән пәре зынејдән.

            40–50 сор чими бәнав Ғызыләғазәдә, Мырдовәдә 50 һәзо мыв зомсони дәәвонијбән. Ысә камко бә. Мыв де дастә пәрејдә. Јолә дастәдә 100–150 гылә, гәдә дастәдә 8–15 гылә мыв бејдә. Мыв әсосән че рәсон узвон, донон, ҹил, ғандым, бохлә, бодымҹонә донә, ови һәшәратон һардејдә. че мыви кок јаән зәиф бе дечәј һардемони ангыле. Мыв че дынјо һар олкәдә һесте. Куч кардә (тәроә) пәрәндә бе горыш бә дынјо һар вырә ше зынејдә. 1982-нә сори зомсон бәрк бе. Бәчәмә тәрәфон хәјли мыв омәј. Һәмонә сори тифангәвонон бәркә мывышон жәј. Гыләј мыви лынгәдә билкә һестбе. “USA нывыштә бәбе. Јәни мыв дынјо бысә-бәсә пәре зынејдә. Чымы вардә мисал быми сыбуте. Һәсәнә маму вотејдә ки, “ҹывонәти вахти, әвәсорәдә әшимон Мырдовәдә моғнә гырдә әкәјмон, әвәјмон че кагон жијәдә әнәјмон. Ды-се кәрә балән бешә. Әмо чәмә сә де туки дәпушијә, и кәрән виндәмоне, че мыви балон нин. Бешән шән”.

            Мыви әһәмијәтыш веје. Хысусән, толышон мывәдәшон ве хәј виндә. И гылә чокә мыв 4–5 сә хыјзони дәвордынејдә. Мыви порән веј гәрәке. Јолонку мәсәмоне ки, че 40 гылә мыви пор гыләј балыше. Пешо бы сыханон һәғиғәт бе бовәм карде. Ысә Шағләсе веј кәонәдә балыш, болошгонә де мыви пори гәтә бә гылонин. Кәлкуни, мыви порәдә гәтә бә балыш нам бејдә, чәј сәпе һыте роһат бејдә.

            Мыв каналонәдә, хандәхонәдә ныштејдә, һард кардејдә. Әштејәдә мәх-мәх кардејдә. Осмонәдә де дастә пәрејәдә одәм бо мыви мәх-мәх кардејәдә мыв бы сәдо омејдә, епәрејдә. Жоғо зынејдә ҹитоно мыв һесте.

            Мыви пуст хонә-хонә бејдә, бәнә вафли сәпе. Кокә мыви орондынијәдә чәј андом зард бејдә. Бәнә рујәни.

            Һәјф, ысә Толыш бә мыви бәнә дастнырәсә чиј дијә кардејдә. Мыв һәм каме, һәмән боһој. Мыви вырәдә ҹо кижон (гез, реһил, кавч, аләпәнҹә) бә пәрәндон нызнә кәси һәватејдән. Иншаллаһ, ын јази һанде бәпештә пәрәндон бәзнејон. Бәчымы ыштәни че чынгыри вырәдә посығышон доә. Де зуј сәроснијәме ки, ын посығе (солтанкә).

            Житоно чы мыви ҹо ҹурон барәдән бәнывыштемон, бәзнејон, иншаллаһ!

 
  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Добавить коментарий comment Комментарии (0 добавлено)

Главные новости

|