ЧЭМЭ ПЭРЭНДОН: ЧЫНГЫР (ЧЕ)

Разделы

Архив

Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31

Рассылка

Подписаться на рассылку:


  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Оцените содержание статьи?

(всего 27 голосов)
Изменить размер шрифта Decrease font Enlarge font
image

 
 

ЧӘМӘ ПӘРӘНДОН
ЧЫНГЫР (ЧЕ)

 

ЧЫНГЫР (ЧЕ)

Гашгалдағ – Лысуха

            Пороныш етәсә сијо рангисәј. Бозә (тәнујә хоки) рангәдән пороныш һесте. Ыштә кәшон окардејәдә рушинә сипијә ријә чијејдә. Тыкыш сипије, че тыки кәнон сыләвуне. Тәвилисә сипиә холыш (ғашғә) һесте. Лынгоныш бозе, че зејтуни рангәдәј. Роныш, че чанги чығыш бә гужди ранге (нонҹ). Моә чынгыри ранг бәсә нијә гыләјсә тикәј рушине.  Думыш кырте. Һар ангыштәдәш ҹо-ҹо дәныштә пардоныш (мәмизоныш) һесте. Нијә гылә кәшон дырози 40-48 см, моә гыләки 39-43 см бејдә.

            Чынгыри гони бә семони ижән чәј жијә вырәдә бә һардемони горә кам, ја веј бејдә. 450 ғырәмику тобә 1 кг 250 ғырәми омејдә.

            Чәмәку бә ән јолә чынгыры “јејләм” вотејдән. Зомсони Ғызыләғазәдә дәвонејдә. Н.К.Верешшагин (1950) нывыштејдә ки, Ғызыләғазәдә 4-4,5 милјон чынгыр һестебән.  Пешо че Каспи ови окыријејку, Мырдови бә һышг жәјку чынгырән камко бе. 1958-59-нә соронәдә ијо 2 милјон, сори бәпештә 1,5 милјон, 1965-нә сори - 400-500 һәзо чынгыр бә…

            Чынгыр ыштә лонә овисә 10 см былындијәдә гәтејдә. Әмо лонә жијәдәш һежо тар бејдә. Лонә че лејнә, дәло ливонәдә дутејдә. 10-12 гылә моғнә нојдә, 20-21 руж (нијә гылән, моә гылән) моғнәсә ныштејдә, балә бекардејдә. че мајә манги охојәдә бешә балон че шори то бејдән.

            Гуждыш һардәније. Толышәдә ысәтән чынгырә пыло бә ном һардејдән. Ләвәнгинә чынгыри пыло доә ләзәти һичи дојдәни.

            Толышәдә че чынгыри гыләјән номыш һесте: “Чејә мыв” јаәнки “Че”. Һәјф ки, че че сыхани мәно зынејдәним.

  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Добавить коментарий comment Комментарии (0 добавлено)

Главные новости

|