ЧЭМЭ ПЭРЭНДОН: ПЭРЫСГЫЛ

Разделы

Архив

Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31

Рассылка

Подписаться на рассылку:


  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Оцените содержание статьи?

(всего 29 голосов)
Изменить размер шрифта Decrease font Enlarge font
image

 

ЧӘМӘ ПӘРӘНДОН

ПӘРЫСГЫЛ

 

ПӘРЫСГЫЛ // ПӘРЕСТЫҒ// ПӘРЫСГЫЛЫ//ПӘРӘСТЕЛЕ

Гарангуш – Ласточка

                Че әвәсори оме хәбә доә кижән вотејдән бә пәрысгыли. Һырдә пәрәндәј. 50-60 ғ боме. Кәшоныш нисбәтән дырозе; 32-34 см бәбе. Сәјкуш гәтә тобә думи охонә зынҹә сијо рангәдәј. че хыртә житонику бә синә тәрәфән сијој. че синә, лузи, думи житони поронән сипин. Чәшоныш гәдәлин, сијон. Тыкышән кырт, нозык, сијој. Думыш секынҹине. Думи бы ҹурә бе барәдә рәвојәтон һесте:
               
Жыго рәвојәт кардејдән ки, ружи мори че Сулејман пејғәмбәрику бо һардејо ән шинә чи гуждыш пијејдә. Бо ән шинә чиј пәјдо кардеро пәрысгыли де бызанги (музи) вығандејдән. Әвон дынјо невејдән, виндејдән ки. ән шинә гужд че инсони гужде. Огардејдән. Парсејдән бәвонку:
               
 - Омутоне?
               
 Вотејдән:
               
-Һа!
                – Ән шинә чиј чиче? – парсејдән.
                Бызанги дылыш бејдә бывото, пәрысгыл ғандә тыки, че бызанги зывони песындынејдә (әве ки, бызанг ысәтән “выз-выз” кардејдә). Бызанг воте зынејдәни. Пәрысгылику парсејдән. Вотејдә:
                -Дынјоәдә ән шинә чиј зәмине, хоке.
                Мор дәрәстә ки, ко че вырәдәј. Зынејдә ки, пәрысгыл ду вотејдә. Дәваштејдә ки, пәрысгыли быгәто, пәрысгыл пәрејдә. Чәј дум дәштә бә мори гәв. Әве ки, чә вахт
ику пәрысгыли дум секынҹине. Пејғәмбәр хоки дојдә бә мори. Мор ысәтән хок һардејдә…

                4 ҹурә пәрысгыл һесте:  че диј пәрысгыл, че банди пәрысгыл, че овәкәно пәрысгыл, че шәһри пәрысгыл.

 

ДИЈӘ ПӘРЫСГЫЛ

Деревенская  ласточка (касатка)

                Әвәсорәдә, товсонәдә соонәдә, кәонәдә чәмә виндә пәрысгыле. Кәон бонәкуләдә, тәнујәсәдә лонә гәтејдә. Веј һәссосә пәрәндәј. Сори бәнав конҹо лонәш гәтәбу, вәһдәдә ижән әјо омејдә. Ја бәштә һозыә лонә дәшејдә, еһанә рыжнејәшонбу, ҹоәдә лонә дутејдә. Пәрысгыл  ыштә лонә гылијәдә дутејдә. Сыфтә тул вардејдә, чәјо ов. Умжән кардејдә. че масғори то лонә дутејдә. Чәјо бәчәј дылә дәвоштејро намә аләф, пор вардејдә. Хош-хоши дәвоштејдә.

                Чы товсони сыфтәдә 4-6 гылә моғнә нојдә, балә бекардејдә. Вәһдәдә ә балон бәштә лонә огардејдән.

 

БАНДӘ ПӘРЫСГЫЛ

Горная ласточка

                Бандәдә бә һылонәдә жијејдә. Чолә-моләдә жијејдә, балә бекардејдә.

 

ОВӘКӘНО ПӘРЫСГЫЛ

Береговушка

                Ән гәдә пәрысгыле. Де јолә дастә пәрејдән. че дыјокәно, рујәкәно һуши, тули дыләдә бә һыл-дыронәдә лонә гәтејдән.

 

ШӘҺРӘ ПӘРЫСГЫЛ

Городская ласточка, или воронок

                Чы диј, банди пәрысгылисә ғәдәри гәдәлије. че пәрәндә дум камиши дыгичәј, поронышән вејни сипије. Кәон ләжимәдә, че пардон жинтоно лонә гәтејдән.

 

                Пәрысгыл бәмә ән азизә, незә пәрәндәј. Јолонкумон мәсә ки, че пәрысгыли лонә рыжније гыној.

 
  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Добавить коментарий comment Комментарии (0 добавлено)

Главные новости

|