ЧЭМЭ ПЭРЭНДОН / КУЙЭЗИНГ – КАВЧ - ГЭРОП

Разделы

Архив

Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728

Рассылка

Подписаться на рассылку:


  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Оцените содержание статьи?

(всего 53 голосов)
Изменить размер шрифта Decrease font Enlarge font
image

ЧӘМӘ ПӘРӘНДОН

КУЈӘЗИНГ – КАВЧ - ГӘРОП

 

КУЈӘЗИНГ

Ади арыгушу – Лазоревка

            Кумәјжәсә гәдәлије. Кул-кымотәдә, һындылә быри арәдә жијејдә. Чәши кәнон, порон сипи, сәј пороныш кавун. Пешти, думи порон нығә рангәдән. Синә порон сипи бејдән. Де дығғәти дијә кардејәдә винде бејдә ки, ын сипијә ранги арәдә зардә рангинә порон һестин. Бы пәрәндә барәдә мәлумотымон каме. Зомсонәдән Толышәдә бејдә. Аләфә донә һардејдә, че бырон арәдә отыр кардејдә. Һардемон пәјдо кардејдә.

            Толышәдә һесте жоғо гыләј ифодә: “Кујәзинги нәғыли вотејдәше”. Ын сыхони бә веј гәп жә одәми вотејдән. Мәвужи, ын де кујәзинги кардә ҹириск-ҹириски ангыле. 

 

КАВЧ

Енлибурун өрдәк – Широконоска

            Че мыви тумәдәј. Гијыш кырте, сәш гәдәлије. Тыкыш пане. Сәј, гиј пороныш кавује. Синәш сипи, лузыш курәне, кәшоныш бозе, лынги чангоныш сыје. Че суки тык сијо, мағи тык хакије. Кәшон дырози 50-52 см омејдә. Мағи кәшон дырози 46 см бејдә.

Кавч позәдә кок бејдә. Сук 616-620 ғ, мағ 513-520 ғ; зомсонәдә - сук 540-550 ғ, мағ 515-600 ғ омејдә.

            Кавч ән веј де мелы-мәвуш һарде жијејдә. Әв де һырдә кулмә, вәзәхә кыры, роп һардејән жијејдә. Озорбојҹонәдә че кавчи ән веј һардә чиј рәсә, чәвон дононин. Зомсони Ғызыләғазәдә дәвонејдә. Че марти охојәдә бешејдә шејдә, куч кардејдә.

Гуждыш һардәније. Пәрејәдә фых-фых кардејдә.

 

ГӘРОП

Ҹүрә – Чирок

            Гәдә мыве. Пороныш, че андоми формәш, тыкыш бәнә мывикиније. Гырд бә мыви охшәш дојдә. Ын ашмардә формон мывикинисә һырдин.

            Че гәропи 3-4 ҹур һестыше: фыштырығәвонә гәроп, музангулә гәроп, алә гәроп.

ФЫШТЫРЫҒӘВОНӘ ГӘРОП

Фитчи ҹүрә –Чирок-свистунок

            Чәј суки сә рәше. Сәј јанәдә кавујә ријон һестин. Мағ курәне. Жинә тәрәфыш рушинә рангәдәј. Лынгоныш, тыкыш сијо бејдә. Кәшон дырози 32-36 см бејдә. Ын гәроп рә-рә кок ијән лод бејдә. Сукыш әвәсорәдә 280-320 ғ, зомсонәдә 320-355 ғ; мағыш че 200-290 ғырәми арәдә, һаканә 280-300 ғ омејдә. Зомсонәдә Ғызыләғазәдә бејдә. Ов егәтә выронәдә де јолә дастә нәвејдә, һардемон пәјдо кардејдә. Че рәсон туми һардејдә.

            Бы пәрәндә бәчәј горә “фыштырығәвонә гәроп” вотејдән ки, әв пәрејәдә жоғо бызын фыштырығ жәјдә.

            Че мартә манги охојәдә кам-кам виндејдәмон әј. Че апрели сыфтәдә гылә-мылә чәмә овә ҹујонәдә мандејдә. Гуждыш һардәније, веј ғыјмәтине.

 

МУЗАНГУЛӘ ГӘРОП

Ҹырылдајан ҹүрә – Чирок-трескунок

            Кәши пенә порон мәхмәри-бозе. Синәш, пештыш, думи тәрәфыш тынд, рәше. Мағыш рушинә боз бејдә, сәпеш хол һесте. Сәдәш, - че чәшонку тобә гиј пешти дыроз быә сипијә ријә һесте. Кәшон дырози 34-40 см арәдә бејдә. Позәдә кок бејдә; сук 500 ғ, мағ 510 ғ омејдә. Мартәдә зәиф бејдә; 450-470 ғ омејдә.

            Де јолә дастә пәрејдән: 80-100 гәроп бејдә дастәдә. Һаканә бә мывон арә дәшејдән. Дејәвон и вырәдә пәрејдән. Гуждыш һардәније. Че гәропон ән јолә гыләј.

 

АЛӘ ГӘРОП

Мәрмәр ҹүрә – Мраморный чирок

            Фыштырығәвонә гәрописә дыжде. Че суки һестыше гәдә пәпулә. Пороныш бозин.  Синәсәш бә һовужи ыштәни бә сијо жә нахшоныш һестин. Тыкыш тикәј дыроз, һәмән бозе. Чангоныж хакин. Кәшон дырози 38-42 см бејдә. 490 ғ омејдә. Гуждыш һардәније.

            Гәропон барәдә гәп егынејәдә, вотејдән ки, ән чокә, тәминә гужд че гәропи гужде. Әв че мыви, гери, кәлкуни, бәти гуждисә ләзәтин бејдә.Тифангәвонон вотејдән ки, навко гәроп де дастә омејәдә, жоғо әзнимон, че осмони дим авә егәтыше. Бә и гылә ғандә пәтрони 18-20 гылә ејәгыни…

 

  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Добавить коментарий comment Комментарии (0 добавлено)

Главные новости

|