ЧЭМЭ ПЭРЭНДОН / КУЖКАГ – КАГАЛЭ - КЭЖЭЛЭ

Разделы

Архив

Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031

Рассылка

Подписаться на рассылку:


  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Оцените содержание статьи?

(всего 27 голосов)
Изменить размер шрифта Decrease font Enlarge font
image

ЧӘМӘ ПӘРӘНДОН

КУЖКАГ – КАГАЛӘ - КӘЖӘЛӘ

 

 

КУЖКАГ

Мешә тојуғу – Фазан

            Чәмә ысә огәтә кәј кагон (сукон) әҹдоде. Әсосән Толышә вишонәдә жијејдә. Вишә сук рангрисин бејдә. Сыә дырозә порон вејәти тәшкил кардејдән. Тыкыш кырт бејдә. Лынгышән жәғо.

            Вишә каг (сук) де тови пәрејдә. Сыфтә ыштә вырәдә дик рост бејдә, пешо сәрост бејдә, пәрејдә. Кужкаг бәчәмә дијон гәдә вишонән омејдәбе. Мәсәлән, охонә кәрә чәмә дијәдә че 1970-нә сори октјабрә манги 22-дә чымы пыә жәше кужкаг. Аз әјобим. Чәмушә быри дыләдә жоғо витејдәбе, бејдәныбе бәј рәсе. Пешо чәмә дијәдә виндәшонни вишә каг.

Че кужкаги (суки) гужд сипи бејдә. Че кәј каги гуждисә тәмин бејдә. Кужкаги (суки) јолә гылә 2,5 -2,8 кг омејдә.

            Че кужкаги жәј барәдә: Шабонә маму дештә пыә Мәмәрзо шејдән бә вишә. Мәмәрзо бә каги ғандәше сечмә дијәроә мәнзыләдә. Шабони вотәше ки, каги анәдә бочи вадојдәш? Нез бығандәни. Пыә дамә бәни. Гыләј каг пәрә. Мәмәрзо әв сәрост ныбә ғандәше тифанг. Шабон шә, виндәше каг пытыпоә быә. Дәрәсә ки, бә каги (суки) незәро сечмә әғандынин.

            Кужкаг ысә дефисите. Камишәвој мандә че Толыши нығылә вишонәдә.

 

КАГАЛӘ (кағаз)

Су фәрәси – Камышница

            Порон рангыш сијо бејдә. Сәј јаноныш, гијыш, ҹыландонәш, синәш, лузи нави һиссәш бозе (тәнујә хоки ранг). Думыш кырте. Кәшәбыни пороныш сипи-сијо бејдән.  Лынгоныш бә чимәни, кәзи ранге (һавзе). Гуждыш бәнә чынгыри гуждије. Кокә гыләш 150-180 г бејдә. Кәшон дырози 20-24 см бәбе. Че кагалә суки сәдә (тәвилисә) һестыше ангыштә нангыри то сыә хол (пуләк). Одәми виндејәдә ешејдә бә ов. 10-15 дәғиғә жиови манде зындејдә. Лејнә, дәло, пизә бешә каналонәдә жијејдә. Лонә гәтејдә. Балә бекардејдә. 6-10 гылә моғнә нојдә. Аз ыштән ашмардәме че гыләј кагалә думо 12 гылә балә. Веј пәре зынејдәни. 20-30 м шејдә, ныштејдә. Ижән жәғо.

            И кәрә виндыме че гыләј гәдә хандәхи кәно кагалә. Шим рәсәјм бәј. Лывејдәныбе. Ғандыме даст, гәтыме. Бәжим варде бә кә. Әғылон хәјли кардышоне деәј һәнәк. Дырозә нангыр һестыше. Чангыр жәјдәбе бәчәвон дастон. Чәј андоми һеч ишкил ныбеше. Ысәмән нызнәј, әв бочы пәрәни шәни…

 

КӘЖӘЛӘ

Сағсаған – Сорока

            Кафте то пәрәндәј. Пори рангыш сијо, сипи бејдә. Сәш дыжде. Тыкышән жәғо. Сәј порыш тобә синә сијо, че лузи порон сипин. Че лынги зоно бәпе 1 см сијо порыш бејдә. Лынгыш сијој. Пештыш, думыш сијој. Думыш ды кәрә дырозе андомисә.

            Сори дырози Толышәдә бејдә. Һежо бә кәжәлә раст омејдәмон. Мелы-мәвуш, тахылә донә, морә, че мардә һәјвонон лоши һардејдә. Былындә доонәдә лонә гәтејдә. 5-8 гылә моғнә нојдә. 17-18 руж моғнәсә ныштејдә.

            Вәшјәнә хосјәтән һестыше. Со-бәдә нәвә кулокә кагон гәдә балон дыздијејдә бардејдә. Дештә де хосјәти зијон дојдә. Интаси хәјән һестыше. Че гомуши, гој сәпе ныштејдә, чәвон сыбыжи, кеки, гижә выжнијејдә. Ымән чәј доә хәје. Кәжәлә соәдә һандејәдә, вотејдән: - Шојә хәбә дојдә. Жоғоән вотејдән: Кәжәлә, шојә хәбә быбо, ғырбон бәкыштем, бәтынән бахшә бәдом.
  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Добавить коментарий comment Комментарии (0 добавлено)

Главные новости

|