СУК - Толышпресс ТВ

Разделы

Архив

Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31

Рассылка

Подписаться на рассылку:


  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Оцените содержание статьи?

(всего 18 голосов)
Изменить размер шрифта Decrease font Enlarge font
image

СУК

ТМВ_26_09_2016_

 

            Чымы азизә быјон ијән һовон! Мәвужи, шымә бәсырешон, чымы ымружнә гәпи сәрловһә һандеәдә!

            -Чич бәвотебу бәмә суки һәхәдә Лејла ? - јәғын бә думот шишон шымә. – Сукејәни, чәј чичи һәхәдә гәп жәј бәбе?

            Һа чымы азизгирамијон! Һәлбәттә, сук һежо суке! Интаси бәвәдә анә мәрағинә мәсәлон һестин ки, һич бә веј одәми ағылән омедәни! Әве, тади мәгәтән, шымә сәһвәдәшон! Сук  сој пәрәндә быбоән, јолә мәдәни молјәтыш һесте. Ғәдимијонәдә кали хәлғон һәтто бејәт вардедәбин бә суки! Кали хәлғон жыго һисоб кардедәбин ки, сук бә Хыдо незә пәрәндәје! Һәм Шәрғәдә, һәмән Ғәрбәдә чы ҹо-ҹо хәлғон дини ајинон тәркиби һиссә быә сук!

            Ғәдимә Иронәдә бә суки вотедәбин *xrausa-. Чыми мәно ыме: “хәбә әдә”, “ҹарәкә”, “елонәкә”. “Авестә”дә әв бәмә мәлуме тәғрибән һежо дә номи, - бәнә xraōsa- ғәзинә. Мијонә фарси зывонәдә бә суки вотедәбин xrōs. Нујә фарси зывонәдә ијән вејнә ҹо Ирони диалектонәдә бә суки вотедәбин xurōs.

            Толышон сук вотедән бәј, әмма бәчәј гәдә гылә вотедән sūkōla;  Длә мығојисә бывотым ки, бә мыви нијә гылә әмә вотедәмон sūkō.

            Чыконҹо омедә ым сыхан чәмә зывонәдә, бочи әмә бәнә ҹо Ирони хәлғон воте ғәзинә вотедәнимон бә суки?

            Чымы хосә толышон! Јодо бемәкән ки, чәмә хәлғ тарыхән жијә Каспи дыјо кәноәдә. Чандә рујон, голон, зымрыхон, јәне ови ресурсон һестин бы зәминәдә. Мәһз әвон сәбәб быән ки, әмә ымруж бә мыви нијә гылә ки вотедәмон “суко”, ә номымон ноә бә суки!

            Ымијән бәшмә бывотым ки, чәмә сыхан “сук” бә әмәл омә ғәдимә Ирони сыхан “sīkaку. Соғди зывонәдә ијән Мазәндәрони ијән гиләки зывонәдә жыго вотедән бә вәшјәнә били.

            Шәрғәдә һәғиғәтән бовә кардедән ки, сук наһандо, руж онибәбе. Һәмән жыго зынедән ки, сук хысусән бо ҹывонон бахтәвәрәти, ованд вардедә. Лап ғәдимә вахтонку Ирони хәлғон жыгоән зынедән. Кали бәлуҹә тобјон, мәсәлән, детобә ымружнә ружи сук мығәддәсә пәрәндәје, һәроме чәј гужди һарде. Һәмән сипијә суки әвон мәләк һисоб кардедән. Ым мәләк хыванди кардедә одәмон, ованд вардедә бо хыјзони, әве кыште әбыни әј.

            Һәм Ирони хәлғон әнәнонәдә, һәмән кали ҹо хәлғонку суки гыләјән мыһумә хосјәт ыме ки, суки һестыше апотропеик молјәт, јәне ҹынон нез оме зынедәнин бә суки быә вырә. Ғәдимә Иронәдә мығәддәс зынедәбин суки. Жыго һисоб кардедәбин ки, әв чы вотәмәсәти ијән ғајдә-ғануни Хыдо Страоши пәрәндәје (бәј навко вотедәбин Sraoša, пешы-пешони вотедән Srōš).

            Ыми бывотым ки, мәвужи Ирони хәлғон әнәнон тәсирышон һесте бә Исламијнә.  Исламәдән жыго һисоб кардедән ки, суки һестыше илаһи атрибутон. Ијо жыго бовә һесте ки, Пејғәмбәр Мәһәммәд сәләватуллаһи веј пиједәшбе сипијә сук, әј огәтедәбе ыштә кәдә, шәхсән хыдмәт кардедәбе бәј. Ымијән вотедән ки, вәјштәдә чы Хыдо тахти тоно жиједә гыләј әнһорә сипијә сук-мәләк. Ә сук һа руж чәсәј һандедә, чәјо һандедән дынјоәдә быә һәмә сукон, демијән сәдо кардедән моминон бә нымож.

            Хачпәрәстонку жыго бовә һесте ки, сук иминә ҹонинә мәхлоғе ки, иминә кәрә ҹарыш кәшә Вифлејемәдә Иса әлејһиссәломи бә дынјо оме хәбә, озик омә де сыханон:  Christus natus est”. Чә вахтикујән Милади иди шәви һәмә сукон гәвбәгәв дојдән иҹәмә  һандедән.

            Сипијә суки ајини кали мандәјон һестин чы ермәнијон бовонәдә. Әјо вотә бедә ки, гирәм одәм бывиндо сипијә суки һәши ныше вахти вәчә вишәдә, чәјо әлбәһол хач быкәшо, сук обәгарде бә и кујә ғызыл ијән ләл-ҹәваһирот.

            Бә суки аид артефактон мыһумә вырәшон һесте бә ҹо-ҹо хәлғон аид магон ијән ҹындорон аксесуарон дыләдә. Интаси әвон баш гәтедән сијо суки. Чәј хун, ләләгон ијән тык бо овсин кардеро ән воҹибә магијә воситон һисоб бедән.

            Мылхәс, чымы азизә быјон ијән һовон, есә виндыоне ки, чичон һестин сукәдә? Гыләј әзәмәт ијән һаризмә һесте бы пәрәндәдә! Һа, чоке јодом беныше, суфии фәлсәфәдә сук чы хышми, еһтироси, ғәләбә әзми, бә сојбәти тәҹәссуме. Әмма били вотәмәсәти, пассивәти, бәштә еғволи табејәти тәҹәссуме.

            Әмма чәмә сук чанә авлодән быбо бә вәшјәнә били, суки ном чәвоән быбо, демијән жыго, сук гырд фәрғине билику. Чәмә сук ҹангҹује, ҹангбозе, ҹангтәләбе, әв һежо һәмрәғе ки, ғалиб бо ијән сојб бешу бә һарчи! Ҹо ҹур нәзнијән бе, чумчыко чәмә толышә хәлғику быә суки символикә ҹанги нышонәје, ғәләбә нышонәје!

            Шымәни һәммәј бә ғәләбә сәдо кардедәм, чымы азизә толышон! Хыдо бахтәвәр быкә шымәни, чәмә ҹәми хәлғи!

 

Толышпресс ТВ:  https://www.youtube.com/watch?v=0ZwGFXnn8e8

  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Добавить коментарий comment Комментарии (0 добавлено)

Главные новости

|