ЧЫМЫ JОДЭДЭ МАНДЭJОН -34/35

Разделы

Архив

Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31

Рассылка

Подписаться на рассылку:


  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Оцените содержание статьи?

(всего 40 голосов)
Изменить размер шрифта Decrease font Enlarge font
image

 

Фәрмони Фәхрәддин Әбосзодә

ЧЫМЫ ЈОДӘДӘ МАНДӘЈОН

34

 

            Ныштим бә ыштәнәпәр, рост бимон бә осмон. Чымы умрәдә иминә кәрәбе ки, чымы бәвәдә быә вырә ујғун омејдәбе бәчымы реал жимонәдә быә вырәј! Чыконҹо шә зәминымән мәлумбе, чуне шә вырәмән! Әмма ымон дыјнән, хысусән чымы шә вырә гырд нисби мәсәләбе. Факт ымбе ки, чымы шә вырәј ном мәлум быбоән, бомы реал ымбе ки, ыштәнән дырыст зынејдәныбим, чуне шејдәм? Хысусән бә мәноәдә ки, чичон чәш кардејдән мыни чымы есә шә вырәдә? Ыми зынејдәбим ки, шејдәм бәштә Вәтән! Сыхани рости, чымы дыл шојво кардејдәбе ки, 10 сори бәпештә огардејдәм бәштә сәрзәмин, ыштә ов-авлоди, хәлғи тоно, шејдәм ки, зијорәт быкәм ыштә хәлғи, ыштә дәдә-бобо, пыә-моә, ыштә шәһидә быјә ғәби! Әмма чымы ағыл, жыбызын, һежо бәмы вотејдәбе ки, “тади мәгәт бо шојво карде, чумчыко һәлә мәлум ни ки, ғысмәт бәбе бәты жәго гыләј зијорәт ја не?” Чымы ағыли ијән мәнтығи вәдә веј зәифбе чымы дыл!
            Әве дыглә ром һестбе: ја бы ды саат ними дыләдә бовә кардәнинбим бәштә дыли, де интизори ијән шојво чәш кардәнинбим дештә хәлғи виндемони, јаанки зу доәнинбим бәштә ағыли, һежо но-пегәт кардәнинбим ки, чичон бәзнен бе? Иглә ыми чок-чоки зынејдәбим ки, гырд тожә гыләј аләм ијән жимони ҹо гыләј сәһифә ијән мәрһәлә обејдә чымы вәдә! Гыләј мәлумә аләмо бешәбим, шејдәбим бә гыләј гырд номәлумә аләм! Ҹо гыләј сәрзәмино шејдәбим бәштә сәрзәмин, әмма ыштәнән мыәјјән зынејдәныбим карде ки, чәвон ком гыләјни реал жимонәдә чымыне, ком гыләјни чымы ни! Һәғиғәтән авәрә мандәбим ды дынјо мијонәдә: ыштә вәтәным бе-бе, бевәтәнбим, жимоным дәвардәбе гыләј ҹо хәлғи вәтәнәдә, әмма 10 сори дыләдә һич ҹурә вәтәным зынәныбе ә зәмин, һежо һәвур-һәвурым кардәбе ки, бышум бәштә Вәтән! Чымы дыли һежо пијәшәбе ым, ыштә һанонәдә һежо виндәмбе ыштә незә одәмон, дустон ијән ҹанги һәмрон, бәбе вотеј ки, һа шәв нәвәбим чәмә бандонәдә, вишонәдә, һәмонәдә, овым пешомәбе чәмә һонијонәдә, һежо жијәбим де ын орзу ки, ижән бышум бәштә Вәтән! Әмма чымы ым ноинсофә ағыли һежо чәпәш ноәбе чымы навәдә, парчиныш кәшәбе чымы орзујон вәдә, һежо вотәшбе бәчымы гуш ки, “ышты ни ә Вәтән, ғәбулән әкәни тыни әв, чумчыко јадон жипо норынык кардејдә ә зәмин һежо, дард кәшејдә, озод пијејдәше быбу! Чанә озод ни ышты Вәтән, ышты ни әв, јадон Вәтәне Һич вахти мәжән бәштә синә ки, “Вәтәным һесте!” Вәтән чә одәми бејдәше ки, әв һәм ыштән озоде, һәмән чәј сәрзәмин озоде!” Охо ым чокнә Вәтәне ки, әјо быәкәсонән, ијо жијәкәсонән и гәво вотејдән бәмы ки, “мәво бәштә Вәтән, бәгәтен тыни!?” Әве вотејдәм ки, ым чәмә Вәтән ни, чәмә јолә дарде! Әмә де дыглә рој бәзнемон ше: ја де дардијән быжијәмон, ым дарди дештә быбәмон бә ғәб, јаанки озод быкәмон ыштә Вәтәни ки, һәни әмәни һички һәбс ныкә бәштә Вәтән шеәдә! Гыләјән фәлсәфә һесте бы мәсәләдә. Чәмә бәштә Вәтән ше нызне иглә һукмәти ја ҹо хәлғон гыно ни, әмә бәпе бәштә гиј быгәтәмон ыми! Ым һәмән чәмә Вәтәни бәмә кардә нәһләте, чәј ныфине бәмә! Чумчыко әмә ыштән гынокоримон ки, јадон лынгон жијәдәј чәмә Вәтән! Әве чәмә Вәтән ғәбул кардејдәни әмәни! Жыго бышо, әкәнијән, детобә һәмон ружи ки, әмә озод нибәкамон әј!

            Жыгонә, чымы ағыли һежо јарәш жәбе бәчымы нохәшинә дыли, ымконыш доәныбе бәј ки, дылисыхт шојво быкә! Бы да сори дыләдә һежо чымы дыли шојво дыләдә ростыш кардәбе ым бә осмон, әмма ым номердә ағыли һар сәфә екујәшбе әв бә зәмин, пытыпоәш кардәбе! Мәһз чымы ағыл баис быәбе ки, гырд јодом бекардәбе ки, чымынән дылым һесте, һиссоным һестин! Јодом бекардәбе ки, азән одәмим, дылым һесте, азән бәнә ҹо одәмон һәхым һесте ки, һич ныбо кали вахтон быжијым дештә һиссон, вадәм ыштә емосијон нави, бәнә нормал одәмон быпијым гыләј шәхси, меһиббәтым быбу, ешғым быбу бә одәмон! Нәтиҹәдә огардәбим бә гыләј һышкә кәфә! Нә бәштә ыштәни бәболәтим омејдәныбе, нәән бәштә незә һәмрон! Һаканә ыштә гырдо быә ҹывонә зоон ијән кинон һәхәдә фикир-хыјол кардеәдә, зәһләм шејдә ыштәку, һәзо нәһләтон вотејдәм бәштә ки, бочи детобә есә һич и кәрән гыләј шинә сыханым вотәни бә һәмонә одәмон? Дустымон вотә бәјәнды, нун-немыкымон бырнијә, шојәдә ијән һузрәдә иҹо быәмон, әвон һежо ханбоз быән бәчымы дарди! Ә ҹывонә әғылон бы да сори дыләдә һежо бәнә пәрвонә чамән бәчымы сә, тикәј ди ҹәвоб дојәдә бәчәвон занги, мәһолышон һу кардә бәштә сә, аләмышон бәјәнды жә, јаһушон рост кардә ки, “конҹој Миәллим!” Һәтто чәмә шојә ружонәдән, соф-ошко ғәләбә ружонәдән имконым доәни ки, әвон дылипури шојво быкән, ид быкән чәмә ғәләбә! Һежо чәвонку тәләбым кардә ки, сәзукин быбун, тижһуш быбун, һежо һывос быкәшын, чумчыко дышмен зуманде! Чанә веј нез омәмон бәчәмә хәлғи озоди ружи, анән сахт быәм, тынд быәм, вызмәтимән кардә, әмма имконым доәни ки, әвон роһат-роһати нәфәс быстәнын! Кәноку чанә әмәни дуст бызнонән, еһанә кәси тәмшо быко бәчәмә кардә мызокирон, но-пегәтон, бәвоте ки, “жыго дустәти әбыни! Ым одәмон дуст нин, ән јолә дышменин бәјәнды!
            Жәгоән һесте! Чумчыко чәмә һәмрон дыләдә ијәнды тариф карде ән јолә гыно һисб бејдә! Ым әғылон һәммәј зәһләшон шејдә тарифику! Чумчыко чок зынејдән ки, тариф бә мәһв бардејдә әмәнијән, чәмә ҹанги којән! Әве кәноәдә мандәкәсон һежо тасыбышон виндә чәмә дыләдә, гонә сыханонышон мәсә чәмә зывоно бәјәнды! Веј одәмон һежо мот мандән ки, бочи бәјәнды жәго гонә сыхан вотә ым одәмон, ләзи дәнывардә ныштејдән, шин-шини гәп жәјдән, чај пешомејдән, ғысмәти нуни һардејдән? Чанә толышон ја ғејри-толышон шојд беәдә бәчәмә кардә тасыбон, гырд пештыпур быән ки, “һәни выло бе ым дастә” ! Интаси дырозыш дәкәшәни чәвон ым шој-вој!  Бомы чанә гонән быбо, бывотым ки, чандә толышонән бы чандә сорон дыләдә веј дастпочә быән ки, выло быкән чәмә “мазги мәркәзи”. Веј толышон пијәшоне ки, де тәһәри дәшун бәчәмә “мәркәз”. Әмма мымкун быәни! Чанә шәр-быһтон бывотонән, чанә ду-тәлбис песохтонән, чан тәрәфоно дәфырсонән, мандә чәмә “мазги мәркәз”! Ки чич вотејдә, бывоты, әмма һәғиғәт ыме: Гирәм мандәнәбәј ым “мәркәз”, есә, Хыдо бәзне, мандәбе Толыши озоди ҹанг ја мандәныбе?! Чымы зынәјку, чәтин бәманди!

 

35

            Веј толышон нызнонән, Хыдо зынејдә ки, жыго огәтәмоне ыштә “мазги мәркәз”, сәбәромон кардә ыштә хәлғ бә озоди ҹанг! Интаси нә аз ыштән, нәән чандә кәс ҹо толышон һич вахти гыләј һышкә сәғбишонән вотәни бы әғылон! Ән јавә дымжононку гәтәше, детобә ән гонә тәһғирон вотә быән бы одәмон унвон! Әмма чәмә ғылон һич вахти ҹәвобышон доәни бәчәвон унвон вотә быә шәхси дымжонон ијән тәһғирон! Иглә бә вахти дамә быән ки, виндәшоне ки, хәто һесте бо хәлғи кој!

            Есә, осмони һафтминә латәдә пәре-пәре, чок-чоки фамејдәбим ки, ыштән шејдәм, әмма нороһатин чәмә әғылон! Чымы ыштәнисән веј нороһатин! Сыхани рости, и тәрәфо ым фикир шо кардејдәбе мыни. Чумчыко һар гылә одәм зынеәдә ки, чандә кәсон нороһатәтәи дәвонејдән боәвон, чәвон ғәјғу кәшејдән, һәлбәттә, шо бејдән! Әмма чә тәрәфоән, ыштән-бәштә хәҹоләт кәшејдәбим ки, анә сығдыл быәм бә ҹывонә әғылон мыносибәтәдә! Әве һежо бә Хыдо дыво кардејдәм ки, Әв кырт ныкә чымы зывони чә ҹывонон тоно! Һар гылә хәлғи һәхыш һесте ки, фәхр быкә де жәләвонә мердә зоон ијән ғырјәтинә кинон! Умдәвом ки, вахт боме, чәмә хәлғијән имконыш бәбе фәхр быкә дејәвон! Де һәјфи ки, бо ымружнә ружи һәлә ки нә аз ыштән, нәән һәмон әғылон һисс кардејдәнин ыми! Әмма аз ыштән, бәчәвон димән нывотом, һежо фәхрым кардә дејәвон, һежо ыштә дыләдә вотәме ки, бахтәвәре чәмә хәлғ ки, жәго ғырјәтинә, ағылмандә, бәфомандә, сәводинә зооныш ијән киноныш һесте!

            Гыләјән мәсәлә. Бәвәдән, һежо есәтән веј одәмон парсејдән чымыку ки, “тарсејдәныбиш?” Сыфтә ыми бывотым ки, “һичику тарсејдәним” вотә одәм ја ахмәхе ја нохәшин! Жәго гыләј одәм әзыни бе ки, чәј тарсыш ныбу ҹонәдә! Интаси мәсәлә ијо бымәдә ныбе ки, тарсејдәбим ја не!   Сыхани рости, бәвәдә һич бәчымы јодән омејдәныбе ым мәсәлә. Бомы воҹиб әвбе ки, чымы ғәбул кардә ғәрор сәросте ја не? Зәмони нәбзым рост гәтә ја не? Хәј бәварде чымы ым ғәрор бочәмә хәлғи ја зијон бәварде? Дијә мәкән ки, чок-чоки но-пегәтымон кардәбе ым мәсәлон һәммәј, әмма, чокнә бәвотен, де гәви путән бәбе гәтеј, һар гыләј ситуасијә мызокирә бәбе кардеј, әмма гәп, мызокирә ҹоје, реал жимон ҹо! Черчили вотәше ки, сијосәткори вәзифә ыме ки, бывоты, фылон мәсәлә фылон вахти бәбе, чәјоән бывоты ки, бочи ныбе ым чәј вотәј! Интаси нә әмә ингилис нимон, нәән чәмә ә һолымон ни ки, жыго һәнәк быкәмон дештә хәлғи тале! Әве чымы нороһатәти иминә нубәдә быми банде. Чанә бывотомән ки, тарсејдәныбим ја нороһат ныбим, чымо ым вотәјон һәммәј риторикә бәбен! Реал жимон, реал сијоси просес гырд ҹо мәсәләје! Чанә аз бывотом ки, ашишым кардәбе чәмә әғылон, әмма ымән сәрост ни! Чумчыко чок зынејдәбим ки, әвон һәммәј дылбәшыкыр мандән, фикбәпешо мандән, нороһатин бомы ијән бочәмә умуми кој! (Пешы зынәме ки, Каһини де Елшәни чымыку бә нијони билетышон һыријә боштә бәшәви рејси ки, гирәм мыни һәбс быкон, әвон быпәрын бон бә Боку!)

            Жыгонә чымы дыл дечымы ағыли ҹанг карде-карде, вахт дәварде, чәмә ыштәнәпәр ныште Боку аеропортәдә. Чымы ныштә вырә ном Бокујән быбо, аз һәлә ыштәнән зынејдәныбим ки, чуне омәм?!

            Дәшим бә аеропорти бина, ибердәмәдә гыләј колһындә бығинә мерд беше бәчымы нав, парсәј чымыку: “Фәхрәддин Әбосзодә шымәнишон?” Ыштә дылом дәвоније ки, мәвужи, һежо чыјоән бәбан мыни. Интаси ыштәным вәғын ныној, вотем, “бәле, азим!” Воте, “шымәни мышоијәт кардәниним бә VIP зал”. Дәше бә нав, бардыше мы. Дәшим бә һәмон зал, дынјо гарде бәчымы сә! Бывотом ки, ыштә хәлғым һәммәј бә иҹо виндыме ијо, јолә мыболиғә әбыни! Зал пурбе де толышон! Чәшым новније, бәнем чо тәрәфәдә мандән һукмәти одәмон, ды-ды, се-се гәп жәјдән дејәнды.

                Һәшјә. Быдә һандәкәсон жыго фик ныкән ки, һежо ку-ку шәбим бә Боку. Һәлбәттә, не! Бәчәмә һәмрон вотәмбе ки, һукман Елдар Зејналови бијәјшон әјо ки, гирәм әјоән һәбс быкон мыни, әв хәбәдо бәкарде че дынјо гәрдәнәкәшә сохтемонон! Чәјоән зангым кардәбе бәштә јолә биби зоә. Һежо әвоти бәмы ки, бој ијо! Бәј вотыме ки, омејдәм, әвән керахт бе манде! Воте, бомеш, бәгәтен тыни! Вотем, “зә, гәте соһбәти һәлә огәт, ыштән һежо ловә кардејдәш бәмы ки, бој! Есә аз омем пијејдә, ты бомы гәтејку гәп жәјдәш!” Мылхәс, бовәш карде ки, һәғиғәтән омејдәм. Бәј вотыме ки, бә веј одәми нывоты, 5-10 кәс бон бә аеропорт, вәс бәка.

                Әмма Бибизоә вотәшебән бәчәмә диј ҹывонә әғылон ијән бә чандә гылә ҹо дијонәдә бәчәмә дустон ки, әвон һәммәјәво бон бә аеропорт, әмма бә һички нывотын ки, Миәллим омејдә! 

            Мылхәс, дастбәгиј бимон де ов-авлоди ијән дустон. Паспорти һәхәдә пијо нывыштәмбе, әве сәнибәтон нибәдожнем шымә сәј. Бешимон бә аеропорти со, бәнем, зә, ым чиче, аеропорти со һәммәј толыше! Тојки һәни даршијәбе. Чәмә әғылон нәведәбин соәдә. Мәхлоғ һәммәј мот мандәбе ки, киј әвон пишвоз кардејдән? Хәјли дәкәшәше чәмә һол-әһвол гәте!

            Ҹо мәсәлон нојдәм бә кәно. Ијо һежо сәрәсәјм ки, сәһвым кардәни ыштә һисобәдә! Вадошоне мы бә Озорбојҹон! Ым иминә мәсәлә.

            Веј хошә сыханон бәзнем нывыште бәчымы пишвоз омәкәсон һәхәдә! Иглә ыми бывотым ки, һич тәсәввурән әбыни карде жыго гыләј јолә бахтәвәрәти! Гирәм ә одәмон быәнәбәјн әјо, веј еһтимол ки, әјоән һәбс әкәјн мыни. Мәвужи, әвони винде бәпештә зынәшоне ки, һәбс быкон, ым ҹывонә зоон бәҹујен зәмин-осмони, гырдыку әбыни карде ым рысвојәти! Авропә нымојондонән бомен гырдә бәбен ијо, аләм бәгыне бәјәнды! Әве ижән вотејдәм ки, хәлғи ыштә тоно виндејсә јолә бахтәвәрәти әбыни бо һар одәми!

            Семинәнишән әве ки, жәго һолон әсос дојдән бә одәми ки, әв фәхр быкә дештә хәлғи! Азән һежо жәго! Әјо зынәме ки, һәни һички әзыни гәте чы хәлғи нави! Дештә хәлғи фәхр карде-карде, по гәте бы зәминәдә, дәро гынимон бә Боку! Омәјмон бәчымы јолә быјә Меһиббәти кә.  Шангонәмон һарде, хәјли гәпымон жәј. Чәјо мәхлоғ беше ше, әмә мандимон дештә ов-авлоди, гәпымон жәј детобә маштә!

Идомәш һесте

 
  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Добавить коментарий comment Комментарии (0 добавлено)

Главные новости

|