ЧЫМЫ JОДЭДЭ МАНДЭJОН -30

Разделы

Архив

Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31

Рассылка

Подписаться на рассылку:


  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Оцените содержание статьи?

(всего 18 голосов)
Изменить размер шрифта Decrease font Enlarge font
image

 

Фәрмони Фәхрәддин Әбосзодә

ЧЫМЫ ЈОДӘДӘ МАНДӘЈОН

30

 

            Конфранс дәварде Јеревани незијәдә быә гыләј сәнәторијә биноәдә. Алимон омәбин Ироно ијән Гырҹистоно. Конфранси материалон веј вахте дәрҹ кардә быән. Әвон һестин Интернетәдән. Әве веј гәпым жәј пијејдәни бы һәдәхә.

            Иглә ыми бывотым ки, чәмә дыкәси бахтәвәрәти сә-быныш ныбе! Чандә мәмләкәто омә алимон һәммәј гәп жәјдәбин чәмә хәлғи һәхәдә! Чандә гылә журналистон егырд гәтејдәбин әмәни, һәммәј пијејдәшонбе ки, мысоһибә быдәмон бәвон! Коми бывотым, коми огәтым? Конфранси әһәмијәти тәсвир кардејро сыхан вәс кардејдәни!

            Охонә ружи шанго јолә ғонәғәти, һарды-һәш бе. Аз гужд һардејдәныбим вотәјнә, мәхсуси дыглә пәсышон варде, әжошон карде ки, аз ыштән обырным чәвон сәј. Ироныжә тырки пегәтыше чәху, воте, “быдә чәвон гыләјни сәј аз обырным”. Вотем, чок! Кофири балә кам манде мырдол быкә пәси! Мәхлоғ һәммәј бә тәмшо мандәбе! Обырниме пәси сә, ләзәтыш дој бә ҹәмати! Ермәнијон һәммәј вотышоне, “Миәллими тырки дәрсыш дој, нишош дој бәј ки, чокнә обырне лозиме пәси сәј!” Гырҹистони Иронәдә навконә сәфир, ироншыносә алим бардејдәбе мәҹлиси. Ироно дастәј мусиғикор ијән авазханышон хысуси дәвәт кардәбе. Чокә консертышон дој. Заһиријән дејәвон һандыше гыләј маһне.

            Конфранси маштәнә ружи дәромон карде Заһирәддин. Аз мандим, чумчыко дештә паспорти нәзним бә Русијә огарде. Жыгонә, 13 ружән мандим әјо. Чичым карде, паспорти мәсәләм һәлл нызнәј карде. Охој мәҹбур бим быпәрым бә Минск. Каһин дечәмә дустон бешәбин бәчымы нав. Әвон бекардышоне мы ыштәнәпәро, наһаштышоне ки, бәчымы паспорти дијә быкән. Чәјо омәјм бә Москвә.

            Чә конфранси бочәмә хәлғи ијән Һәрәкоти тарыхи әһмијәти һәхәдән веј вотәмоне, нывыштәмоне. Ијо кырт-кырти чәвон кали гыләјнијон нывыштејдәм:

            1) Чәмә хәлғи тарыхәдә иминә кәрәбе ки, хариҹи довләти појтахтәдә жыго гыләј бејнәлхәлғ тәдбир дәварде. Ҹо довләтон лап бынәмон бә кәно, Ермәнистони ыштәнәдә, Иронәдә ијән Гырҹистонәдә һич ныбо алимон сәвијјәдә зынәшоне ки, һесте жыго гыләј хәлғ, чәјән һестыше озоди ҹанги мәсәлә!

            2) Ым конфранси нәтиҹәдә әмә бешимон информасијә мыһосирәо. Дечәмә хәлғи проблемон бә дынјо бекарде һәни иглә әмә не, һәмән чә довләтон алимон ијән журналистон, аналитикон мышғол бејдәбин. Әмерикәо омә ермәнијон бәмы вотышоне ки, әвон әјо хысуси дајжет тәртиб кардејдән һаруж. И сәһифәјнә ым дајжети певыло кардејдән бә чандә гылә довләтон нымојондон. Чыми әһмијәти сәрәсејро, ыми бывотым ки, Әмерикә ыштәнәдә һаруж 500 кәс сијосәткор, назир, сенатор ијән конгресмен, һәнијән чандә гылә ҹо шәхсон мизи сәпе бејдә һәмон дајжет. Әвон һаруж маштә-маштә бә ко омеәдә, дечәј комәги зынејдән ки, Ермәнистонәдә ијән ҹо мәмләкәтонәдә чичон бејдән де ермәнијон! Ә хонәхо чымыку парсәј ки, “әмә чы комәг бәзнемон карде бә толышон?” Вотем, “бәмә ҹо һич комәг лозим ни! Бәзнешон карде, һаруж чә дајжетон охојәдә иглә ҹумлән бынывыштән толышон һәхәдә!” Рози бе демы, сыханыш дој ки, жәгоән бәкарден. Ым веј гыләј јолә кобе! Бә ружонәдә че Боку һукмәти сајтон де лыберә нывыштејдәбин ки,  Фәхрәддин Әбосзодә вотәше ки, Ермәнистони информасијә дастәк лозиме бә Толыши Милли һәрәкоти”. Чанә корәфамән быбон, чәвон кали гылон сәрәсејдәбин ки, ым мәсәлә гон бә сә боме боәвон!

            3) Иминә кәрәбе ки, толышон ыштән, - ды кәсән быбо, - бә дынјо бәјонышон карде ыштә хәлғи проблемон, ыштә бардә озоди ҹанг, чәј ајәндә ијән ҹо мәсәлон һәхәдә. Чандә мәсәлон һестбин ки, чә одәмон вејни дырыст зынејдәныбе әвони јаанки һич хәбәшән ныбе чәвонку. Озорбојҹонәдә ијән ҹәми дынјоәдә жијә толышон умуми ашмардикуш гәтә, детобә бәчәмә хәлғи тарыхи, фәрһәнги, зывони, адәт-әнәнон ијән ҹо деталон һәхәдә шәв-руж мәлумот дојдәбимон бәвон, сәрост кардејдәбимон чәвон сәһвон. Ҹо-ҹо алимон мәрузә кардеәдә, әмә анә мыдохилон кардејдәбимон бәчәвон гәпи, сәрост кардејдәбимон чәвон сәһвон ки, веј одәмон һоди бејдәбин мәрузә кардеәдә јаанки толышон һәхәдә гыләј сыхан вотеәдә! И кәрә ижән мызокирә кардејдәбимон гыләј мәрузә. Чәмә гыләј ироныжә толышә алим, Рәшти университети миәллим мәрузә кардејдәбе Озорбојҹонәдә жијә толышон һәхәдә. Воте, “чымы зынәјку, 800 һәзо толыш һесте Озорбојҹонәдә”. Сыхани рости, авси-кифир бим, бәнә гылә ғәзәни емәјм бәчәј сә! Вотем, “һа биләм, бәмы гон омејдә ки, чәмә ыштә толыш вотејдә ым сыхани! Охо елми тәдғығоти һестыше ыштә ғајдон: Ја алим ыштән тәдғығот бардејдә, умутејдә ки, мәсәлән, чан гылә толыш жијејдә фылон мәмләкәтәдә. Чымы зынәјку, шымә бардәонни жәго тәдғығот. Бәвәдә һәмон алим рәғәмон пегәтејдә ҹо алимонку ја ҹо сәвононку. Шымә нывотыоне ки, ком сәвоно пегәтәоне ым рәғәм. Жыго мәлум бе ки, дештә фәфо вотејдәшон ыми. Ымән ки данибәме бә алими! Бывотән, ком сәвоно пегәтәоне ә рәғәм? Һәмән сәвон вотеәдә, чәмә ыштә ружномә “Толыш” бешејдә Русијәдә. Әјо әмә чандә кәрә нывыштәмоне ки, камику и милјон ним толыш жијејдә Озорбојҹонәдә. Бочи шымә истинод кардејдәнишон бәчәмә ружномә? Һәмән сывој елми мәрузә, һәмән һар гылә алими быәнише мәсулијәт! Алим гәвомәј нывоты бәпе!” Мылхәс, хәјли танәм жәј бәј. Фәғыр воте ки, “аз нәзәрәдә гәтејдәм ки, иглә Толышстони ыштәнәдә 800 һәзо толыш жијејдә”.

            Чыми бәпештә гыләј ироныжә тыркә алим беше бә трибунә, толыши һәхәдә гәвомәјыш воте. Заһир чымы навәдә ныштәбе. Одјәсәј бәчымы тәрәф, вотыше: “Тә бә толыши жәго ҹәвобы дој, чымы зынәјку, ыми лап бәкыштеш!” Вотем, “Заһир, аз ҹәвоб дојдәним бә ахмәхон! Ҹәвоби бә ағылмандә одәмон дој лозиме! Һа быдә дәрывы ым тыркоман!” Сырәјмон.

            Чәј бәпештә гыләј ермәнијә жени иҹозәш пијәј чымыку бо сыхан воте. Вотем, “иҹозә доәкәс иҹлоси сәдре!” Фәғырә жени вотыше: “Аз зынејдәме, сәдр кије, интаси шымә тарсику ыштә гәви зынејдәнимон окарде!” Тикәј сырәјмон. Вотем, “чоке тарсејдәшон, тарсон ныбо, веј чијон бәвотешон толышон һәхәдә! 

Идомәш һесте

 
  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Добавить коментарий comment Комментарии (0 добавлено)

Главные новости

|