ЧЫМЫ JОДЭДЭ МАНДЭJОН: 14 - 15

Разделы

Архив

Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31

Рассылка

Подписаться на рассылку:


  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Оцените содержание статьи?

(всего 29 голосов)
Изменить размер шрифта Decrease font Enlarge font
image

 

Фәрмони Фәхрәддин Әбосзодә

ЧЫМЫ ЈОДӘДӘ МАНДӘЈОН

14

Маштәнәј Москвә әғылон сәдошон кардәбе мы бә гыләј мәҹлис (че метро “Јужны” стансијә палијо гыләј кафеәдә). Забилән әјобе. Ыштә гәпымон жәј, бешимон бә со. Занг омәј бә Забили телефон. Окыријәј бә кәно, ҹәвобыш дој. Бәнем хаһиш кардејдә ки, пул бынән бәчәј картә ки, әв бывғанды боштә әғылон. Зынәме ки, де Јеревани гәп жәјдә. Интаси һичим нывоте, чумчыко бәмы аидијотыш ныбе!

Чәјо и кәрән омәј чәмә кәј. Мијонсыханон гәпыш варде че телевизијә сәпе. Воте, “мыни дәвәт быкон бә Јереван, аз бәшем”. Вотем, “бәмы бочи вотејдәш ым сыхани? Аз бәты һичи әзыним воте бы һәхәдә. Ышты пенҹосә веј сины һесте, әғыл ниш, ыштән бәзнеш. Әв ки манде бә Јереванәдә Толыши телевизијә окарде, бызын, ым гәпышон һәммәјсә бәнав демы кардә. Сыфтә рәдио гәпышон жә. Аз вотәме ки, Јераванәдә бәчәмә рәдио ја телевизијә окарде рози ним. Комәгон пијејдә карде, әмә ијо бәзнемон окарде рәдиоән, телевизијән, чыми хәјән веј бәбе! Есә ты бәшеш ја нибәшеш, бәмы чыми һич аидијотыш ни”!

Жыгонә, Забили гуја мәслоһатыш пијејдәбе демы карде. Әмма мәслоһат кардәкәс сыфтәо боме, ыштә мәслоһати бәка, чәјо бәше бә ко! Ым одәм Озорбојҹоно пәрә омә бә Москвә ки, чыјо быпәры бә Јереван, есә демы мәслоһат кардејдә! Жәго мәслоһат бәмы лозим ни!

Ды-се руж дәварде, Јеревано чымы дустә профессори зангыш карде бәмы. Бәнем Забил чәј тоноје. Һичим нывоте. Профессори хаһишыш карде ки, даст быгәтым бәвон, быдә телевизијә ко быкә. Вотем, “ә ко ки бәчәмә хәлғи хәје, аз һестим бә коәдә! Комәг быкам бәшмә, әмма ныбобәныбо, бывиндом ки, шымә ҹо һәво жәјдәшон, бәвәдә чымыку мәзнән, бәжем шымәни, ыштәнән нибәбем бә коәдә!” Ғәбулыш карде чымы шәртон, дәмандимон бә ко.

Һич ды-се руж дәвардәныбе ки, и кәрән Забили зангыш карде, бәнем бә вај-шивәне! “Зә чичбе бәты?”, - парсәјм чәјку. Воте, “зә, ымон бәчымы манги ҹәми 500$ мааш дојдән! Аз чич бәкам де ын пули? Чәј чичи бә кә бәвғандем, чичи ыштән харҹ бәкам?” Вотем, “ты әјо нышә кәсимоты кардәбе ки, чанә мааш бәдон бәты?” Воте, “не! Аз чыбызыным жыго бәкан? Аз вотем, әвон нормал мааш бәдон бәмы!” Вотем, “ты ахмәхиш, әве жәго фикир кардә! Жыго мәлум бејдә ки, ты шәш әјо бә кәбоби бу, есә виндејдәш ки, бә һәј доғ жәјдән! Аз чич бәзнем боты карде? Ты ыштәны гәп жә, ыштән шәш, чымы дасто һичи әвони!” Хәјли гәпыш жәј, әмма чымы сыхан һежо әвбе ки, вотәмбе!

Чәјо ижән чымы дыли товыш ныварде. Хәјли хаһиш-мыннәтым карде ыштә дустику ки, жычи фик быкә. Бә коврәј бәрәсе, охој рози бин ки, мангәдә и һәзо доллар мааш быдән бәј. Чыми бәпештә Забили фәхә сијәј, дәманде бә ко!

Ды-се манго дәвардәбе, ижән бәнем Забил озик омә! Воте, дијәдә чәј зоәшон бардә бә полиси идорә. Сәбәбән әве ки, “бочи ышты пыә шә бә Јереван!” Вај-шивән кардејдәбе ки, “се һәзо доллар пул лозиме ки, әј перохнын чәјо!” Профессоријән мәсәше ым хәбә, дәгыније бә даст-почә. Бәј вотыме ки, “нохәшинә әғыле, полисәдә тов нибәва, тәһәри быкә!” Ә фәғыри вардыше се һәзо доллар, доше бәј. Әмма пешы мәлум бе ки (Забили ыштән вотыше бәмы), мәвотбән, зоә аләфыш дыздијәјбән мәзәо, әве бардәшоне бә полис, имон азизе, әзыним воте, чанә пулышон пијә, чәј аму доәше бә полиси, демијән ко сә быә!

Мангәвој дәвардәныбе ки, ижән Забили јаһуш рост карде ки, ды һәзо доллар лозиме бәј ки, бә кә бывғанды. Ымән жыго ше. Фәғырә профессори пәјдош карде, доше бәј. Һәни чич кардәнинбин ә фәғырон? Һәвојә мәнзылышон доәбе бәј, һар чијыш һәвојбе – мыолиҹә пули ыштән дојдәбин, бә һар вырә бардејдәбин, дәвардә товыстонәдә бә сәнәторијәшон вығандәбе, һәммәј бәчәвон һисоб! Јереванәдә ғыјмәтон анә ержонин ки, 200 доллар вәсе ки, бәнә бәги жимон быкәј!

Жыгонә һа манги бы сәдән, бә сәдән Забили јаһуш рост карде, пулыш тәләб карде. Һежоән бәј әвотим ки, “Зә, бомы чич һесте, ермәни пуле, һестышоне, быдә быдән! Чанә веј быстәнош, анән чок! Әмма чымы дасто чич омејдә?!”

Хыдо шојде ки, һежоән товым вардә бәчәј һар нози. Һежо бәштә дустим ловә-мыннәт кардә ки, којы ныбу деәј, быдә ыштә кој быкә, чүмчыко чич быбо, охојәдә чымы сә дәжејдә! Чандә кәрә пијәше, бытожны әј, һаштәмни. Тәғрибән манги бәнав коош бекардәбе әв. Һафтә иминә ружи бәпе бәвојн, чәј әмри ејәдаштин бәј. Кијсә хәбәш роснијәбе бәј, әве шанго ыштәныш бә мардәти ноәбе, гушош хун шәбе, омәбин бардәшонбе бә нохәшхонә. Гырдә бин и дастә, гәпышон жәј демы скајпәдә ки, чич быкәмон? Ижән ловә-мыннәтым карде, һаштышоне коәдә. Әмма ым бәдбәхт бә ағыл оме әвәзи, мандә ағыликујән бе! Апрелә манги сыфтәку егыније бә мәјдон ки, “аз мәһв бәкардем профессор Асатрјани!” Вотем, “зә, чич быә, ыштә кој быкә, којы ныбу де мәхлоғи, боты јавә бәбе!” Вотем, сәбәб чичехо ижән? Воте, “чымы зоә Петербургәдә бәнә бомжи жијејдә, бәј пул лозиме, әвон дојдәнин бәмы!” Вотем, “дарды һестебу, де ағыли бывот, бәлкәм әвон жычи быкән! Де һај-ку, дышменәти һичи әбыни карде!” (Бә Москвә оме бәпештә, вотыме бәј ки, бәс дод-әмон кардејдәбиш ки, зоәм мандә Петербургәдә, бочи шејдәниш чәј тоно? Иглә зоә һесте, бочи осә ғандејдәниш әј? Ты чокнә пыәш? Быши и кәрә бывинд ыштә әғыли!” Воте, “чымы быјә мардәни ки, ә вмышғол бәбе де зоә, аз әшыним!). Бәвәдән гәпым жәј де профессори, ловә-мыннәтым карде ки, “әғыл бәболе, жычи быкә!” Ғәссәмыш һарде ки, “есә ымкон ни, һәлә бунум чич зынејдәм карде! Әмма мәсәлә чәј зоәдә нихо! Забил һар вырәдә ныштејдә, чымы думо гәп жәјдә! Бә һар кәси вотејдә ки, Асатрјан пул дојдәни бәмы, аз вәши мардејдәм! Һар вырәдә вотејдә ки, аз мәһв бәкам Асатрјани! Охо чымы чы бевәҹим быә бәј? Ә одәмон һәммәј хәбә дојдән бәмы, парсејдән ки, бочи мааш дојдәниш бәј? Охо ты зынејдәш ки, аз һа манги сәдә чәј и һәзо доллар мааши дојдәм бәј. Һәлә әј вотејдәним ки, чыјо-чәјоән кали одәмон пул дојдән бәј. Аз чич быкәм һәни, ым одәм чоки-бевәҹи зынејдәни! Умуж гынијә бәчымы дышменон, вотејдә ки, мәһв бәка мыни! Карде зынејдә, быдә быкә!”

15

Һәлә дәвардә сори охојәдә умутыме ки, Јереванәдә кали одәмон дәшән бәчәј кәфә, пијејдәшоне ки, әј нунвај быкән. Ыштәнән ҹо одәми вотәшныбе бәмы бы һәхәдә. Әв ыштән бәмы вотејдәбе кали сыханон, азән дәрәсәјм ки, чыми ағылышон дыздијә. Бәј вотыме ки, “сәдо быкә ә одәми, аз ышты тоно гәп бәжем деәј!” Воте, “әв нибоме!” Вотем, “бәј бывот, аз гәп бәжем деәј, боме!” Зангыш карде бә одәми, әлбәһол омәј. Дәманде ыштәни бо тариф карде. Вотем, “сәкә, лозим ни ышты тариф. Ты пијејдә ки, Забил деты ко быкә? Воте, һа! Вотем, чок, бомы һич фәрғыш ни, ты быби ја ҹо ермәни! Бәзнеш телевизијә пули пәјдо карде? Воте, “һа!” Вотем, “лап чок, мангәдә се һәзо доллар мааш быдә бә Забили, аз рози бәбем ки, телевизијә дәварды бәшты ихтијор!” Воте, “ымшанго пәрејдәм бә Казан бә конфранс. Һафтә иминә ружи бомем. Ҹымә ружи ҹәвоб бәдом бәты”. Вотем, “бәты чокә ро!” Беше ше. Әмма детобә ымружнә ружи һич ҹәвобыш доәни бәмы. Бә Забили вотыме ки, “һа биләм, ыштән шојдиш ки, чә мердику боштәм һичи ныпијәј ки! Ботым пијәј! Бәс кыве ә мерд? Ты ыми зыне-зыне чокнә бәчәј фел ебәгынеш? Ә мерд дышмене де Асатрјани, ыштыку истифодә кардејдә, чәј дард телевизијә дард ни! Мәғсәдышән ым телевизијән мәһв кардеје! Мәши чәј думо, боты јавә бәбе!” Бәвәдә рози бе. Әмма камиши дәварде чы гәпику, и кәрән бәнем ки, Феесбукәдә ижән дуст быә де һәмон шәхси, дәмандән бә пыч-пыч! Һа һым-ҹымым карде бәј, һежо ғәссәмыш һарде ки, “һич әлоғәм ни дәј!” Детобә ымружнә ружи һежо ә одәм ым гулон вардејдә бәчәј сә, һежо вотејдә ки, “тикәјән сәбр быкә, тыни обәгордынем бә Јереван, телевизијә ижән бәдом бәты!”

Һандәкәсон быдә ыштән бывиндын ки, чы мысибәтоным кәшә чы ахмәхи дасто! (Һәлә быә коон һәзоәдә и поәј нывыштејдәм. Гирәм һәммәј бынывыштом, бәвәдә бәпе дастмол пегәти быбәми!) Лап сыфтәку вотыше бәмы ки, “ты дәмәши бәчымы ко!” Азән бәј вотыме ки, “аз бә һички ко дәшедәним! Детынән ком ни! Интаси де иглә шәрти: Ыштән дештә чич кардејдәшон, ыштән бәзнешон! Әмма, Хыдо ныкардә, бә телевизијә жычи быбо, бәвәдә чымыку мәзын!” Әјән вотыше, “чок, де телевизијә ком ни!” Чәјоән чан кәрә Исмоили де Каһини зангышон кардә, вотәшоне бәј ки, “мәкә, боты бевәҹ бәбе!” Әмма һежо бәвонышән вотә ки, “дәмәшән бәчымы ко, аз мәһв бәкам ә мерди!” Чандә кәрә вотәме бәј ки, “ә одәмон ки тынышон һушкә кардә, әвон чокә одәм нин, әвон бә даст дәнојдән тыни, нунвај бәкан тыни!” Һежо вотәше ки, “не, ованд чымы поәдәј, аз мәһв бәкам ә мерди!”

Жыгонә, и ружән мәлум бе ки, Забилышон тожнијә коо! Бәј се руж вахтышон доә ки, “тәрг кардәниниш Ермәнистони!” Ым чәј кардә ко! Әмма әв һәлә әјо беәдә, гыләј мәтным тәрҹумә кардә бә толыши, вығандәме бә телевизијә. Забили зангыш карде бәчымы скајп, аләмыш һу карде бәштә сә ки, “ты бочи хәјонәт кардејдәш бәмы? Ты чымы пешты арыште!” Вотејдәм бәј ки, “һа биләм, аз бәгәм бә дызди шәбим деты, хәјонәтым карде бәты? Аз вотәмбехо бәты, коон ныбу де телевизијә! Аз имкон нибәдом бә һички, әв жычи быкә бы телевизијә! Ты ыштән шәш әјо, ыштә ғәзәнҹи думо! Ыштән бәзнеш! Азән бы ды сорәдә һежо дастәк быәм бәты. Ыштә дасто омә һар чим кардә ки, телевизијә коон чок бышун. Чыми мығобиләдә ғасбу и копуг пулым сә чәвонку ја ыштыку? Әмма ышты пијәј әве ки, есә, анә зәһмәти бәпештә, чиче-чиче, ышты хош омејдәни профессорику, бәпе әмә мәһв быкәмон ыштә телевизијә? Мерд быби, шәш бә конфликт, дәбохтә, чымы чы гыном һесте бы коәдә? Һич ныбо, Хыдоку бытарс!”

Бәки вотејдәш! Бәмејдәбе, ыштәни кыштејдәбе ки, “ты бочи жыго карде?” Веј чымы сә-гушыш-барде, һәмушым карде скајп. Пешы Исмоили вотыше ки, Забил омејдә бә Москвә. Вотем, “чымы Забилә ком ни, рәдд быкә чымыку!” Әмма и кәрән бәј зангышон жәј, дијәм карде, бәнем бәнә јәтимә әғыли гијбәкул мандә бәј гәвисә! Пијәме, оныкәм бәј. Пешы чымы дыли товыш ныварде ижән, окардыме, дәше бә дылә. Исмоили чәј чәмәдоныш ноәбе бәј гәвисә, ыштән шәбе.

Һәни бә коврә бәрәсе. Ижән ым гәпонымон жәј. Да руж манде чымы тоно. Бәнә корпә әғыли мандәбим чәј хыдмәтәдә. И ружән бәнем, ныштә чымы сурфә сәдә, жијәдә-жијәдә бә аләми ҹар кәшејдә ки, “Миәллими мыныш һәватә!” Вотем, “зә, демы дытирә һәнәк кардејдәш? Мерд быби, иглә димы быбу! Ја жыго быби, ја жәго! Мадәм омәш, ағылманд быби, әмәнән бунәмон чич карде зынејдәмон”. Гыләј бәјонотым нывыште боәј, вотем, баһанд, хошы ныво, мәнәмон. Һандыше, воте, “чоке”! Номоне бә сајт, вотемон һәлбәт демијән ағылыш гәте! Ај-һај! Ағыл гәтәкәс быәбәј, тосә ымружнә ружи әгәти! Ижән бәнем һежо дештә мырғунәти мышғоле, бә һәмәкәси нывыштејдә ки, “Миәллими мыныш һәвате!” Чымы чы ром мандәбе һәни? Бә Исмоили вотем, “чокнә ымы вардә, жәгоән чуне пијејдә быбә!” Жәгоән беше ше. Есән шәв-руж әнҹәх чымы думо гәп жәјдә, чымы бевәҹи нывыштејдә-вотејдә, ижән Толыши Милли телевизијә бевәҹи вотејдә! Ыштән бәзне! Чымы думо анә дәрывәкәс һесте ки, әвән быбу чәвон гыләјни! Одәм Хыдо тоно гынокор ныбу, бо бәндә чич һесте! Чымы чәј коәдә зәррә ғәдәр гыном быәбәј, әвотим, чок, быбахш, һәни жыго бе! Охо ым мердон һәммәј шојдин ки, чымы гыно ни!

Гыләјән мәсәлә. Һар вырәдә вотејдә ки, “телевизијә аз сохтәме, һарчи әј кардәше, мәтнонән әј нывыштәше, мылхәс, Толыши телевизијә вотеәдә, Забили сәрәсе лозиме!”. Һежо вотејдә ки, “бә һәмәкәси әјо аз дәрс доәме, һәммәјым омутә!” Ғәләт кардејдә, ыштә сәј бә диво жәјдә! Чә кинон һар гыләјни 5-6 гылә зывон зынејдә, әмма ым бесәвод вотејдә ки, мәвотбән, бәвон дәрс дојдәјбән! Забил кије ки телевизијә бысохты? Телевизијәдә чандә одәм ко кардејдә, әвон һозы кардејдән бәрномон. Мәтнон ә фәғырә профессор нывыштејдә, јаанки аз нывыштејдәм. Ә фәғырә кинон бә додин ки, “иглә сыхан парсе нәзнимон чәјку, озик әвој бәмә!” Һәлә ә ермәнијә кинон бынәмон бә кәно, мыддәти сәныштәбе чә тыркә жени ҹони ки, “әв тырки гәп жәј зынејдәни!” Бә телевизијә бәрномон гуш доәкәсон быдә ыштән бывотын ки, быми чы ном бәбе ној? Чандә кәрә вотәме ки, “зә, зывон пәјдокә де одәмон, һужго мәкә әвони!” Бәмы сыхан дојдәбе, әмма ыштә зынәј кардејдәбе. 

Бы незони чымы тоно беәдә, ымоным һәммәј вотә бәчәј ыштәни, әмма фәрғыш ни, жыбызын, бә сығи вотејдәш! Бәј вотыме ки, “ды соре шәш әјо, һәмән ыштә ғәзәнҹи думо шәш, аз һежо ышты думо шыкыријәм. Шәв-руж мәтноным нывыштә ја редактәм карде. Гыләј алим әјо, гыләјән ијо, дыкәси нывыштәмоне мәтнон, тынән һандә әвон! Ышты сәвод конҹој ки, жәго мәтнон бынывышти! Әве, анә бәштә синә мәжән, ајбе, рысвоје!” Мандејдә бәнә ғолә кыты чәшон зуртә кардејдә! Әмма бә кәно бешенҹән, чымы думо гәп жәјдә. Һәлә ыштәни нојдәм бә кәно! Бә һар кәси нывыштејдә ки, “Хыдо Толыши һәрәкоти Фәхрәддини ијән Каһини шәрику дијәро быкә!” Ај номерд, бәс Каһини бәты чы бевәҹиш быә? Ыштә тәнхош һәммәј харҹ кардә Толыши роәдә, есә ты бәј жыго гәпон жәјдәш?! Ләнәт быбу бәты!

Забили һәхәдә һәлә ки ымоным нывыште, чумчыко лозимым зынәј! Хыдо ағыл быдә бәј!

Идомәш һесте

 
  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Добавить коментарий comment Комментарии (0 добавлено)

Главные новости

|