ЧЫМЫ JОДЭДЭ МАНДЭJОН - 7

Разделы

Архив

Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31

Рассылка

Подписаться на рассылку:


  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Оцените содержание статьи?

(всего 16 голосов)
Изменить размер шрифта Decrease font Enlarge font
image

 

Фәрмони Фәхрәддин Әбосзодә

ЧЫМЫ ЈОДӘДӘ МАНДӘЈОН

7

 

Һисс кардејдәбим ки, ружбәруж вәзјәт һәнијән гон бејдә. Чанә ки Һејдәр мышғолбе дештә һакимијәти ғојм карде, ыштә јолә дышменон мијоно пегәте, һәлә ки бәмә вејән фик доәкәс ныбе. Әве әмә чок-чоки истифодәмон карде жыго шәроит боштә хәлғи кој озавзыније. Чымы канә дустон, танышон, тәләбон чандә кәрә хәбәдо кардејдәбин мыни ки, “бәгәтен тыни, беши быши!”.

Чәмә дыләдә чәмә һәммәјсә вејәзын Огтаје! Чәј һәхәдә ҹо “тарифон” нибәнывыштем, әмма чымы детобә охонә ружи озодијәдә манде ән јолә сәбәбон гыләјни әвбе! Чумчыко һар гәмәдә хәбәдо әкәј мыни, имкон нәдәј ки, сәһв быкәм! Һежо бы мәсәләдән жәго! 1995-нә сори сыфтәнә ружонку Огтај һежо әвоти ки, “ты беши быши, бәгәтен!” Чымы сыханән һежо игләбе: “Чымы чиј зијоде “дыләдә” быәкәсонсә? Һичуне нибәвитем! Ҹинојәтымән ни, мәһкәмәдә быдә сыбут быкән чымы ҹинојәти! Ғанунијән чок зынејдәм, ыштә гәрдәни бәкәшем!” Әмма әв һежо ыштә вотәјсә мандејдәбе. Жыгонә, һәлә ки ыштә кој кардејдәбимон.

Дырыст әзыним воте ком тарыхәдәбе, ружи мынышон сәдо карде бә Республикә прокурорәти. Омәјм пәјдом карде һәмон кабинет, бәм кујәј, дәшим бә дылә. Бәнем гыләј сијо һынди ныштә креслоәдә. Тәғрибән демы һәмсин әби. Вотыме ыштә ном. Авси-кифир бе! Бекардыше ғыләј ғалинә замбулә (папкә), дәманде бо зиккә жәј ки, бочи әмә выло кардејдәмон ым довләти! “Ышты һар гәми нывыштејдән, гуш дојдән бәшты һар телефони гәпи, жыго зынејдәш, хәбәмон ни, дечи мышғолиш?” Мылхәс хәјли зиккәш жәј. Азән ашиш-ашиши гуш дојдәбим. Оманде. Нам-нами вотыме: “Сәон карде?” Воте һа! Дәмандим бо гәп жәј. Әнәһојым гәп жәныбе ки, ибердәмә әј хәбәш сәј чымыку: “Чы сәнәти сојбиш?” Вотыме ки, университетәдә миәллим ко кардејдәм. Воте, фылонкәси зынејдәш? Вотем, “лап чок зынејдәм, бәзнем воте ки, чымы чокә дустбе, интаси бы ружонәдә ҹывон марде, Хыдош рәһмәт быкә!” Вотем, “чәј һәмроән чок зынејдәм, одәми һовә быбу, әвән чымы чокә рәфиғәје!”

Һежо ымоным вотәбе, ибердәмәдә чәј ранг гарде, зардызук бе! Гәдә-гәдә әште ыштә вырәо, ше едошә бә. Омәј ныште ыштә вырәдә, фәғыр-фәғыри вотыше: “Тыны Хыдо, быбахшән мыни! Аз нызнәме шымә, жыго зынәме ки, гыләј кучә одәмишон, чыбызным жыго абрумандә шәхсишон?! Һәмон одәм чымы дамәдбе, ә мојнән чымы һовәје. Аз бә зәмин бим, чич быкәм, зынејдәним!” Вотем, “һа мерда, бочи бә зәмин бејдәшон, шымә које, асбардәшоне бәшмә, ыштә коәдә быбән, фик мәдән бә жыго чијон. Аз ки ғәсдонә ныгәтыме ышты дамәди ном, хәбәон сәј, азән вотыме”. Воте, “жәго ни, аз гыләј јолә ғәләтым карде, ижән быбахшән мыни! Шымә жыго зынејдәшон, чымы хошым омејдә шымәни истинтоғ кардејку? Ымһа, вығандәшоне Беһлукәти вәзарәто ым замбулә, мәҹбурим ымони быкәм!” Вотем, “һа быкәәни, аз чич вотејдәм?” Бы вырәдә лап нез омәј бәмы, гәдә-гәдә вотыше: “Аз виндејдәм, шымә һәјфә зоәшон, мәмандән ијо, бешән бышән, бәгәтен шымәни!”. Вотем, “бочи бышум ки, гирәм ҹинојәтым һестебу, ғануни марзи оваштәмбу, быдә мәһкәмә быкән! Нороһат мәбән, ыштә һәхон чок зынејдәм, бәмы вәкилән лозим ни, ыштән ыштә гәрдәни бәкәшем”! Хонәхо тикәјән нез омәј, вотыше: “Быбахшән, гыләј ләтифә гәп быжәным бошмә. Ружи һырс шејдәбе вишәдә, бәне һәвуш ҹонибенәфәсә омејдә. Воте, чич быә, зә, бочи жыго тангәнәфәс быәш? Һәвуш воте, Һырсә бојли, хәбә ни бәс, вишәдә гыләј әждәһо пәјдо быә, чики сеглә х...әш һесте, гыләјни бырнејдә. Һырс воте, ты бочи тарсејдәш чән, ышты дыглә һестехо! Һәвуш воте, дард бымәдәј ки, әв сыфтә бырнејдә, чәјо дијә кардејдә, чан гыләје чә зәһриморәдә!” Чәјо дештә ангыштәш нишо дој дивоәдә Һејдәри портрет, лап де пыч-пычи вотыше: “Ыштә јодәдә огәтән, әв жәго гыләј әждәһоје, сыфтә бырнејдә, чәјо дијә кардејдә ки, чан гыләје! Бәты һич имконән нибәдон ки, ыштә гәрдәни быкәши! Гуш быдә бәчымы сыхани, беши быши!” Вотем, “чок, но-пегәт бәкам!” Чәјо вотыше бәмы ки, “шымә бәпе ҹәвоб быдәшон бәмы бә 8 гылә парси”. Ноше чымы навәдә нумрәјнә бланкон, воте, парсон әјон, бынывышт”. Тожә дәмандәбим бо нывыште, омәј сәше чымы дасто ә бланкон, вотыше: “Чанә веј шымә ијо быныштошон, анән веј аз бә зәмин бејдәм! Шымә гырд кыштыоне мы! Һәрчәнд ки, зынејдәм, бызнон ыми, коо бебәкан мыни, әмма ҹо чорәм ни! Пегәт ым коғәзон дештә, кәдә бынывыштиш, маштә бијәјш!” Вотем, “зә, хәтош бәбе боты, мәкә!” Воте, не ки не! Жәгомән карде, шанго нывыштыме, машки  вардыме доме бәј.

Гәпым жәј бо Огтај. Воте, “виндејдәш, Мәшәди Ибади вотәјнә, һәмәкәс чымы вотәј вотејдә!”

Бәвәдә Огтај Бокујәдәбе. Чәј рәһмәтуллаһ пыә Әсәд нохәшбе, Кирови институтәдә мыолиҹә бејдәбе. Һаруж иҹо әшимон осә әғандимон әј. Һаружән ыштә сыхани сәнибәтон әвоти. Охој гыләј вонәш пәјдо карде, воте, чәмә һәмрон пијејдәшоне памәдор дәро быкән бә Русијә, одәмышон ни әјо. Ышты быјә Москвәдәј, быши бывот, быдә әв комәг быкә бәвон”. Де вонән 1995-нә сори ијуни 26-дә шанговәсәј мыныш дәро карде бә Москвә. Аеропортәдә мандәбимон, вотем, “зә, Мерд нохәшхонәдә чәш кардејдә тыни, быши, аз һәни шејдәм”. Воте, “де дештә чәшон нывиндом ки, ыштәнәпәр рост бе бә осмон, нибәшем!”

Де минволи омәјм бә Москвә. Сыхани рости, фикым һестбе ки, бо сентјабри огардым бә Боку. Интаси августә манги 8-дә хәбә омәј ки, Әләкрәмышон гәтә! Һәмон ружонәдә чымы һәсы омәјбән бә Боку. Шә бәчәмә кә ки (чымы хыјзон бәвәдә һәсы кәдәбе), буну чокнәј вәзјәт. Һежо дәшә бә дылә, бәј занг омә. Чәшәһыләош дијәә кардә ки, сеглә мерде. Вәсеғәшон нишо доә ки, “әмә Милли бетәһлукәти вәзарәти ковононимон, чан руже бә рымузимон ијо ки, кәсојби быгәтәмон!” Һәсы вотәшбе ки, “кәсојб Москвәдәј”, әвон бешәбин шәбин. Шанго сәдош кардәбе ыштә һовон-шујон, чанә коғәз-моғәз быәбе кәдә, һәммәјышон пепуштәбе бә гыләј мәләфә, де шәви бардәшонбе бә ҹо вырә.

Бәмы зангышон карде, вотышоне. Аз пепо бим ки, шејдәм. Әмма чымы рәһмәтуллаһә быјә Акиф зо-зо бәмәј ки, “мәши, бәгәтен тыни!” Бәјымән жәго воте: “Әмә шојә ружонәдә иврәдә быәмон, есә бәдә ружәдә нышом, номердәти бәбе. Әве бәпе бышум, бәгәтен, быдә быгәтын!” Охојәдә вотыше ки, “гуш быдә бәчымы мәслоһати, “дыләдә” бе јолә ғәһрәмонәти ни! Шымә һәммәј “дыләдә” быбошон, бәс ки комәг бәка бәшмә кәноо? Әве, чымы мәслоһат ыме ки, ты кәноәдә быбош, һәнијән веј комәг бәкаш һәм бәштә һәмрон, һәмән бә хәлғи кој”!

Идомәш һесте

 
  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Добавить коментарий comment Комментарии (0 добавлено)

Главные новости

|