ЧЫМЫ JОДЭДЭ МАНДЭJОН - 2

Разделы

Архив

Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31

Рассылка

Подписаться на рассылку:


  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Оцените содержание статьи?

(всего 73 голосов)
Изменить размер шрифта Decrease font Enlarge font
image

 

Фәрмони Фәхрәддин Әбосзодә

 

ЧЫМЫ ЈОДӘДӘ МАНДӘЈОН

2

Августә манги охонә ружи шанговәсәј олхартәбим тахтисә, дијә кардејдәбим бә телевизори. Саат 18.00-дә ружи хәбон дојдәбин. Охојәдә гыләј елонышон һанде: “Боку довләти университети Политологијә кафедрә миәллимон ыштә ымружнә иҹлосәдә ғәрорышон ғәбул кардә ки, Фәхрәддин Әббасови коо озод быкән!”. Ыштән-бәштә хәјли сырәјм, чумчыко ружи дырози кафедрәдә быәбим, иҹлос-миҹлас быәныбе. Зынәме ки, ыми ғәсдонә дојдән ки, чәмә ҹәмати чәшпушнә быкән, дәгижнын!

Сентјабри 1-дә маштә-маштә саат дај нимәдә занг омәј бә телефон, бәнем чәмә амјәзо Әлиһејдәр миәллиме. Воте, “Гәгә бә рәһмәт шә, чәш быкәмон тыни ја дәфн-кәфн быкәмон?” Вотем, “ым чы сыхане, һәлбәттә чәш быкән, омејдәм”. Воте, “зынејдәш, роон һәммәј полисин, ОМОНин, сипиришон вотејдән ки, нывош чоке, һәбс бәзнен карде тыни!” Вотем, “амјәзо, лап мыни бә гуллә вән быдон, мәтарс, бомем, чәш быкән!”

Омәјм бә кәрвонсо, ныштим бә гыләј Жигули, вотем быром. Шык бә Хыдо, роәдә һич ғәдо-бәло ныбе, һич машини огәтәкәсән ныбе. Тәғрибән 15.30 дәғиғәдә омәјм бешим бә со. Мәхлоғ һәммәј чәмә соәдәбе. Мерды-жен һәммәј жыбызын јодышон бекарде Гәгә марде, дәмандин бомы бәме! Мәвотбән, дијәдән кали одәмон хәбәшон певыло кардәјбән ки, “гәтәшоне әв”. Әве чымы һовон лап тәвәнә быәбин! Һа бә коврә бәрәсе, Гәгә жыго дасто ше. Шанго телевизорәдә мәсәшбе чымы гуја коо бекарде һәхәдә хәбә. Һытәбе, һәни әштәныбе. Охонә вахтонәдә нохәшбе, дылыш дәжејдәбе. Һәкимон вотејдәбин ки, и тылән сардынә ов пешоме әбыни бәты. Әмма һежо әләтәшбе. Инә воте, “чәсәј бәнем әште, ше бо ов пешоме. Пијәме наһаштым, әмма жыбызын әјон быәбе бәчымы дыли, әве ныгыним бәчәј хото, вотем быдә пешомы. Гәвыш даһаште бә крани, сиҹони пешомәше ов, омәј олхарте јонгоәдә. Чәсәј әштим аз шим бә тәвилә ки, зандәго быдушым, Ајбәниз (чымы рукә һовәбе, бә рәһмәт шә. Хыдо рәһмәт быкә!) омәј вотыше ки, “Гәгә асбардәше”.

Иминә кәрә Гәгә һузурәдә виндыме Һоҹи Илһам. Дәшим бә пенә кә, бәнем кәфән дутејдә. Әште, сәбәсәломәтиш дој бәмы. Камиши гәпымон жәј, бәнем чанә бывотош, сәводинә руһаније.

Дәфн-кәфни бәпештә бешимон тыбәсоо. Әғылон вотышоне бәмы ки, Һоҹи Илһами дәро кардеј лозиме. Вотем, “шејдә әв?” Маму воте, ғајдә жыгоје, Һоҹи марди пегәтејдә, чәјо шејдә. Чәмә диј мәлон мәҹлиси бәбан. Вотем, “Маму, бывот бә Һоҹи ки, нышу, мәҹлиси ыштән быбә детобә охој”. Жәгоән бе, Хыдо комәгыш быбу, Һоҹи детобә охој бардыше мәҹлис.

Ым чымы Толыши роәдә бардә мыборизәдә доә иминә шәһидбе. Пешо һәлә чан гылә шәһидон доәнинбим, иглә Хыдо зынејдәбе!

Һафтомымон дој, маштәнәј омәјм бә Боку. Мәвотбән, аз дијәдә беәдә, јеразон һәкәм мандән ки, мудир иҹлос дәвоны. Әвән ночор мандә, дәвонијәше. Һәни сә-сыхан мандәни, вотәшоне һәм чымы думо, һәмән бә мудири ки, “ты әвы ғудур кардә, әве әв шә бә жыго ро”. Мудир фәғыријән вотәшбе ки, “ аз чәј чичым ғудур кардә ки? Тосә ымружнә ружи шымәһон һич гыләјни иглә мыһозирә мәтнон нывыштәни, иглә мәғаләон ни! Кафедрә коон һәммәј әв кардејдә, да соре ки, диссертасијон һәммәј әв редактә кардејдә. Политологијә мыһозирә мәтнон, дәрсномон һәммәј әј нывыштәше, шымә чичон кардә? Есә гыләј које, быә, веј бә нығыли мәшән!”

Бәки вотејдәш, тәләбышон кардә һәмә миәллимонку ки, чымы бевәҹи бывотын. Чәвон һәммәј вотәјон нывыштеј фикәдә ним. Иглә мәсәлә нывыштејдәм. Гыләј нахчываныж һестбе Ғыбон номәдә, ко-сәнәтыш чыми-чәјку пул гырдә кардејбе, мудири һәмзәминбе вотәјнә, вардәшбе бә кафедрә. Нә сәводыш һестбе, нәән сәрыштә. Ружи дырози дастон ҹифәдә сәкујејдәбе че бина пујәсон ки, кәси бо пул быдә бәј, чәј хаһиши быкә. Әхлоғышән, Хыдо бә һички нишо ныдә!” Мылхәс, әв бешедә бә нав, кали ду-тәлбисон вотејдә, чәјоән зынејдәни чич бывоты, вотејдә ки, “Фәхрәддин бесәводи гыләје!”.

Чәмә кафедрәдә гыләј мојнә ко кардејдәбе Ревмирә номәдә. Әсылышон ширвоныжбе, әмма Бокујәдә моәку быәбу. Кафедрәдә гыләј мерди ныхтыш нәби ки, ҹәвоб огордыны бә Ревмирә хаными! Әв әштејдә, бә и гәв вотејдә: “Зә, кәхәлизи балон, бәмынән хош омејдәни ки, Фәхрәддин шә бә Ланкон! Әмма һич ныбу бесәвод мәвотән бәј, ајбе, рысвоје! Зә, Ғыбон, Фәхрәддини нывыштә дәрсномә дәнојдәш бәштә пысә, трибунә кутәдә бекардејдәш әј, чәјо мыһозирә һандејдәш бо тәләбон! Есә ты вотејдәш, әв бесәводе?!” Ғыбон лол бедә ыштә ныштә вырәдә!

Мылхәс, ғәрор ғәбул кардејдән ки, коо бекән мыни...

Мудири винденҹән мы, ижән бардыше бәштә кабинет. Хәјли пәришонбе. Дылвандим дој бәј. Воте, “зә, ты чокнә одәмиш, чымы дыл тәкејдә, бәшты ејнән омејдәни”! Вотем, “Һа бојлим, ко ныбыә бәпе нороһат быби. Ым ко быә, есә һа әсәб быкә! Әве аз бә һәрәкәтим ки, ыштә ҹәвоби һозы быкәм бәвон. Охо чымы кон ҹинојәтым һесте ки, бәнә Һитлери фашистон кафедрә миәллимәтијо бекән мыни? Нороһат мәби, аз зынејдәм чич бәкам!” Воте, “ым мәсәлә бы незони университети Елми шурә мызокирә бәка, ғәрори әјо бәдон”. Вотем, “ым лап чокә хәбә бе! Бәчәвон сохә бәдом чәвон Елми шурә!”. Бешим омәјм бә кә.

Манги 10-дә зангышон карде дијо ки, бәс Инә инсулти жәше! Тадибәсә омәјм бә ди. Бәнем жен гынијә бә јонго. Ростә дастыш ко кардејдәныбе, әмма ағылыш сәдәбе. Һәкимон омәјн, консилиумышон карде, дәмандин бә мыолиҹә.

Сипиришон гырдә бин, вотен, “чымы балә, ым жен гыније бә јонго, кәдә быә кинонән әғылин. Һич ныбо боштә рукә быјә Арази гыләј вәју бијә, һичи әбыни, әмә жыго мәслоһат зынејдәмон, быдә кәј маши быкә!” Вотем, “мамујон, сәғбән, әмма иҹозә быдән, жени сәпо рост быкәм, чәјо әјән бәкамон”! Рози бин.

Чан руж мандим дијәдә, јодәдәм ни. Омәјм ижән бә Боку. Вотышоне ки, фылон ружи Елми шурә иҹлос бәбе. Бә мудири вотем, “азән бомем бә иҹлос”. Мерди ыштәныш жәј-кыште, ловәш карде ки, мәво! Бәнем, тарсејдә ки, даве-маве бәзне бе! Вотем, “зә, ты дијә мәкәј, әвон чымы ныбыә иҹлосәдә жәго сыханонышон вотә һәм бәмы, һәмән бәты! Чымы тоно ә ғәләти әзынин карде”! Воте, не ки не! Вотем чок.

Омәјм бә кә. Зангым карде бә ди. Бә иҹлоси и руж мандәј и автобус пијәмерд омәј бә Боку. Чәмә Бокујәдә жијә һәмронән умуж бин бәмә, номхыдо, и јолә дастә одәм шимон бә Али Совети бина (Һејдәр бәвәдә әјо ныштејдәбе). Әмәнышон винде, авси-кифир бин. Шобә мудири сәдош карде мы бәштә кабинет, ловә-мыннәтыш карде ки, “наво президенти сәчынон омејдән, бә Јолә мерди хош әвонин жыго мәсәлон, әв һич шымәни ғәбулән әкәни”! Вотем, “һәлбәттә, бәј омандо, ғәбул әкәни! Интаси и автобус пијәмерд обәлхарте чәј машини ројсә, бәвәдә ләп чок ғәбул бәка!” Ҹындо бин һәммәј. Вотен, бышән Тәһсил назири тоно. Вотем, “розим, әмма занг быкән бәј, бывотән, быдә пијәмердон мәҹбур ныкә пујәсәдә чәш быкән әј!” Зангышон карде, бешин де дастә дәрошон карде әмә. Омәјмон бә “Һукмәти кә”. Назири әлбәһол ғәбулыш карде әмә. Чо кәс пијәмерд ијән аз дәшимон бә дылә, мандәјон мандин соәдә. Вырәш нишо дој бә пијәмердон. Аз ныныштим, пемандим бәј гәвәдә. Назир дәманде нам-нами чымы һәхәдә бо гәп жәј, тикәј тарифыш карде чымы сәвод, мәдәнијәт, воте, хәбәм һесте, һәмәкәс розије Фәхрәддинику. Чәјо ибердәмәдә вотыше ки, “һа, ты шәш бә Ланкон, иштирокы кардә бә коонәдә, ым ҹинојәте...”. Бы вырәдә пијәмердон әштин, омәјн пемандин чәј навәдә, жыго зиккәшон жәј бәчәј сә ки, кам манде жени дыл бышу! Едјәсәј бәмы мәзлум-мәзлуми ки, “ымони ашиш быкә”. Ашишым карде әвон. Назир бәне, ым хыјнә чә хыјноно ни! Әве, һежо әјо зангыш карде бә ректор Фирудин Сәмәндәрови ки, “маштә саат нәви нимәдә чымы тоно быби!”, бәмышән воте ки, “тынән бојш”.

Идомәш һесте

  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Добавить коментарий comment Комментарии (0 добавлено)

Главные новости

|