СИБИР ЖЫГО "АFЫЛМАНД" КАРДЕJДЭ ОДЭМИ ...

Разделы

Архив

Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031

Рассылка

Подписаться на рассылку:


  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Оцените содержание статьи?

(всего 21 голосов)
Изменить размер шрифта Decrease font Enlarge font
image

СИБИР ОДӘМИ ЖЫГО АҒЫЛМАНД КАРДЕЈДӘ ОДӘМИ ...

Фәхрәддин Әбосзодә

 

                Бә Ғәромәти вотышоне, гыләј хәјмандә сыхан бывот, воте, бышуш, оныгардыш! Ыми, чымы зынәјку, һәмә толышон зынејдән! Ымијән зынејдән ки, “Ғәромәт” одәми ном ни. Бә одәми кали әмәлон хото бәј вотејдән “Ғәромәт” јаанки “Нәгбәт”.

                Аз зынејдәм, чичи бәпарсешон есә чымыку. Бәвотешон ки, чок, ымонымон зынәј, бәс “Ғәромәт” кије?

                Парсеј шымәку, вотеј чымыку! Бә јодон боме, се-чо сор чыми бәнав чандә толышон һәммәј рост быәбин сәпо ки, чиче, чиче, тәвә бијән, таштә бијән, Һилал Мәммәдови озод лозиме кардеј!  Әстәғфуруллаһ, демијән пијејдәмни бывотым ки, һежо мәхлоғ рост бе вотәјнә, озодышон карде әв! Һәлбәттә, не! Есә һәмәкәс чок зынејдә ки, ком шәхсон, һәмән де ком номи, де ком рој, воситә, чәми озод кардејдән зиндоно Озорбојҹонәдә. Мәхлоғ рост бәбе, ја нибәбе, фәрғыш ни бо Һејдәри нозәдоштә зоә, әв ыштә зынәј кардејдә. Интаси аз сини бы вахтәдә ыштә имони сутеј фикәдә ним! Бәболыш бәштә ыштә гиј, һар ҹурә озод быә, ыштән бәзне. Чәмә сыхан жыго һолонәдә ыме ки, Хыдо бә дышменијән ғысмәт ныкә зиндони! Бә шәхси ыштә хотоән ныбо, Әли Насири вотәјнә, “бәболин кәдәки әғылон!”.

                Һа, шык быбу бә Хыдо ки, Һилал озод бе зиндоно! Әмма чандә вахтонин ијо-әјо чандә толышон мот-мәтәлин ки, бәс бочи әв моте? Охо чәј “јолә быјә” бә вахти зиндоно бешеәдә, бәштә хәлғи гыләј һышкә сәғби нывотоән, һич ныбо, бә Нидерланди краличә Беатрикси, һа, кам мандәбе јодом бешу, ижән бәштә хыјзони дылисыхт мыннәтдорәтиш карде! Әмма сығ дамә бе, Һилал детобә ымружнә ружи дамә ныбе ки, ныбе! Әве толышон һәммәј авси-кифир быән ки, чәмә ыштәни лу-пуст карде мәно чич бе чән?! Чандә гылә толыш бәвәдә лап ҹындо бе ки, Һилали елоныш карде бә дынјо ки, әв шә бә виндемон де Озорбојҹонәдә толышон иминән ныбо, охонә дышмен ныбыә Иса Ғәмбәри! Һәлә беар-беари чы молағати шикилонышән ној сосиал шәбәконәдә, јәне ыштә кәлә ангыштәш дәној  бә шәһодәти ијән мијонә ангыштә арә, нишош дој бә толышон! Чымијән мәно ымбе ки, јәне, “аз толыш-молыш әзыним, чумчыко дастым јолә “мердон” довнәдәј”!

                Сыхани рости, кали толышон тикәј гәвә-гәвәшон карде, әмма ымән јодо беше. Чымы мәсәјку, кали Москвә толышон чанә еһандонән де Һилал Мәммәдови ки, зә, ајбе, рысвоје, толышон мотин бәшты һәрәкәтон, ыштә бә кылид гынијә гәви окә, сыхани бывот бәштә хәлғи, хәјыш быәни ки, быәни! Чыми мығобиләдән толышон гәдә-гәдә јодошон бекарде жәго гыләј одәми зәмини димисә бе-ныбе!

                Әмма Һилал Мәммәдов жәгонә жығом нихо, имкон быдә ки, мәхлоғ јодо бекә әј! Әве чәшыш карде-карде, бы ружонәдә ибердәмәдә бәнә бә Ғәромәти “беше бә банд”, јәне гыләј чәхыш жәј бә Толышстони кали рәјонон, молағатыш карде әјо де кали толышон! Ијоән ыштә имони әзыним суте, конкрет деки ијән конҹо молағатыш кардә, һәммәј әзыним воте. Чокнә бәвотен, ко-сәнәти тумым песијәни ки, шәв-руж рымуз быкәм Һилал Мәммәдови! Хыдо бәрһәхе чәмә сәјсә, ижән фик нәдәјм бәчәј бы “сәфә”, гирәм быәнәбәј гыләј мәсәлә.

                ... Ғәзијә вағе быә Ланконәдә. Әсәри “сәр ғәһрәмон”, шәк-шубһә ни ки, Һилал Мәммәдове. Бәчәј сә гырдә быәкәсонән һежо чәмә кали толышонин, мәвужи, нывотән бәзнешон ки, ком толышонин! Әве оваштејдәм бә мәтләби. Ыврәшән мәлуме ки, хонәхон анә вахти һәмсыхан быән дејәнды, мәвужи, вејә гәпонышон жә. Әмма чә гәпон дыләдә боәмә мәрағин иглә мәсәләје ки, әјән нывыштејдәм бошмә. Гирәм бовә быкомон бәмә ым сыханон вотәкәси (һәхымон ни бовә ныкәмон!), бәвәдә чич бывоты Һилал Мәммәдов бәвон, чоке? “ТОЛЫШИ МӘСӘЛӘ ҺИЧ АЈӘНДӘШ (ПЕРСПЕКТИВЫШ) НИ, “ПИЈО” ЫМ МӘСӘЛӘ ВЕЈ ВАХТЕ ҺӘНИ ҺӘЛЛ БЫӘ, ӘВЕ ҺИЧ МӘНОШ НИ ДЕ КОЈ МЫШҒОЛ БЕ. ҺӘММӘЈ ПЕВЫЛО БЫБӘН БӘШТӘ КӘОН, ЫШТӘ СӘЈ ЕВӘ БЫЖӘНӘН, ДЕШТӘ КОЈ МЫШҒОЛ БЫБӘН!

                Бы вырәдә вотәшоне ки, ныште ки, нычијы, әште ки, бычијы! Әште, һәмән чокнә әште! Ыштә вотә сыхани бәһош, Һилал Мәммәдов!

                Интаси, хосә толышон, тади мәгәтән бо тәтимә нәтиҹә бекарде! Чокнә бәвотен, нығылә чоли гәлосконә дыроз бәбе! Әве шымәнән нығыл-нығыли но-пегәт быкән ым сыханон! Һар гылә толыш быдә ыштән боштә нәтиҹә бекә чы сыханику, ҹәвоб быдә бы парси ки, чичыш пијејдә вотеј Икәсә? Әмма деми һәлә сә бејдәни шымә ко. Быбахшән мыни, ды-сеглә парсән аз бәдом бәшмә, бунәмон, чокнә ҹәвоб бәдошон бәвон?

                Иминә парс: Һилал Мәммәдов зиндонәдә ныштә вахтонәдә бы фикир омә ки, “толыши кој ајәндәш ни”, ја ым мәсәлә ҹо гыләј хонәхо вотәше бәј?

                Дыминә парс: Чичи ја кијон нәзәрәдә гәтејдә Һилал Мәммәдов “пијо” вотеәдә? Чы “пијој” ым?

                Семинә парс: Есә де корпә әғылонән дәрәсејдән ки, Һилал бәке, “пијо” бәке? “Пијо” быә гәпон мәсејро ја бәпе Һилал Мәммәдов “кијәсә” дыләдә быбу, јаанки чәвон гыләјни ыми бывоты бәј. Әве,

                Чоминә парс: Быдә Һилал Мәммәдов, толышон быдә дылисыхт бовә быкән бәј вотәјнә, бәрмалә бывоты: Ки вотәше бәј ки, “толыши мәсәлә һәни һәлл быә”? “Ки вотәше бәј” вотыме, пешы бәнем тикәј сәрост беныше. Сәростиш ым бәбе ки, әв бывото: “Ки асбардәше бәј ки, бәштә гиј пегәты ым ғәромотәти, бышу вәләззали дәнә бә толышон дылә?”

                Ымијән бывотым ки, чоглә парси чојнәнән ҹәвоб мәлуме бәмы. Әмма аз бывотом, мәсәлә бетәм бәбе бошмә. Әве, шымә ыштән пәјдо быкошон чы парсон ҹәвоби, чыми ләзәт гырд ҹо бәбе!

Охојәдә иглә ыми бывотым ки, бәштә чәши дылә ду вотејдән ым нәгбәт ыштәнән, чәј “пијо” ныштәкәсонән! Есә-есә һәлә, чокнә бәвотен, “обејдән” Толыши кој перспективон! Мәнтығи нәтиҹә жыгоје ки, гирәм чымы вотәј быәнәбәј, бәвәдә еһтијоҹән нәби ки, Һилал Мәммәдов подшо шутими ғәзинә бәнә бетәмә фәти егыны бә мәјдон, бышу ҹәр быкә бә толышон ки, мәвотбән, “һарчи сә бе, емардән ыштә кәонәдә!”. Мәвужи, бы камсәрон жыго омејдә ки, әвон “дыләдә” ныштә вахти толышон бәнә Мығони кырә бә пешо шән! Не, шык бә Хыдо, толыш есә ружбәруж бә нав шејдә, веј чијон дәрәсејдә! Ым һәни нәвеминә сорон нин ки, һаруж “пијо” гыләј хәбә әвәјшон, әвомә толышонән әлбәһол бовә әкәјн бәшмә! Есә мәјдон “пијо хәбә вардәкәсон” мәјдон ни, ғырчангә толышон мәјдоне! Һар нәгбәти һынә ни есә толышон бә даст дәној! Шымә бышән, емардән ыштә хәробонәдә чокнә ки емардәбишон! Әв ки манде бә “пијо ныштәкәсон”, әвон есә ыштә ҹони һајәдән, морәһыл нәвејдән бо нијо бе! Есә чәвон һынә ни “толыши мәсәлә” һәлл кардеј!

                Лап охојәдә тикәјән бысырвоным шымәни: Сәвети вахти гыләј гырҹи һестышебән гыләј тујәкижә (попугај). Ым тујәкижә һежо дымжон әдәјбән бә һукмәти. Һамсијон хәбә дојдән, милисон омејдән ки, кижә һәбс быкән. Гырҹи рәјрә тујәкижә шодојдә бә бијәхонә. Милисон виндејдән ки, тујәкижә ни бы кәдә, шејдән. Гырҹи бекардејдә тујәкижә. Бешенҹән кижә сардику ларзе-ларзе дәмандејдә бо шуар воте: “Быжијы Сәвети һукмәт!”, “Быжијы Партијә!”. Гырҹи сыре-сыре вотејдә:  
     -Сыпә зоә Сибир, жыго “ағылманд” кардејдә һа одәми!
                Ыштәку зијод быкәмон:
     -Јаанки мандә ағыликујән кардејдә...

  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Добавить коментарий comment Комментарии (0 добавлено)

Главные новости

|