ХЭЛFИ ДЫШМЕНОН - ВИДЕО

Разделы

Архив

Пн Вт Ср Чт Пт Сб Вс
12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31

Рассылка

Подписаться на рассылку:


  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Оцените содержание статьи?

(всего 36 голосов)
Изменить размер шрифта Decrease font Enlarge font
image
 

ХӘЛҒИ ДЫШМЕНОН

ТМВ-18.07.2016 с.

 

                Чымы азизә быјо ијән һовон!

                Жыго дијә кардеәдә, бә одәми жыго омедә ки, әмә һәммәј зынедәмон чиче чы ифодә мәно: “хәлғи дышменон”. Јәне, иминә нәзәро мәлуме ки, хәлғи дышмен вотеәдә, чы ја ҹо сәбәбо бәштә хәлғи зијон жә одәм бә чәши вә омедә. Жәләвон бәштә хәлғи дышмен бешедә, оваштедә бә дышменон тәрәф, бәштә мәнсуб быә хәлғи вәјнә мыборизә бардедә.

                Ым чы “хәлғи дышменон” классик тәрифе. Интаси Совети Иттыфоғ выло бе бәпештә, хысусән чәј бә нав Сәвети довләтәдә шә Нујәсохте просеси шемо`нәдә кали одәмон дәмандин бо ым мәфһуми мысбәт мәноәдә око дој. Һәтто жәго одәмонышон ғәһрәмон елон карде. Бә нәзәр сәј лозиме ки, Сталини бардә репрессијон вахти де “антисовет тәшвиғот ијән тәблиғот” бардә, де ҹинојәт мәҹәллә 58-нә маддә иттиһам кардә быә одәмон вејнишон пеш Сталини ғәһрәмон елон карде. Әмә чок зынедәмон ки, чә одәмон вејни һич гынош ныбе, шәр ғандедәбин бәвон. Бә вон һәммәј вотедәбин ки, мәвотбән, әвон кошон кардә бә хариҹи кәшфијоти. Вај бә ружи ки, и кәси гыләј авлод жимон кардедәбе Јолә Британијәдә, әлбәһол вотедәбин ки, әв чы ингилисон ҹәсусе, гыләјҹ ҹо кәс зынедәбе алмани зывони, вотедәбин ки, әв чы алманон ҹәсусе. И кәс тәсодуфән шәбәј бә Јапонијә, бәј әвотин ки, әв бә јапонон ко кардедә. Һич нијәдә шәр ғандедәбин бә одәмон, әвони “хәлғи дышмен” елон кардедәбин, чәјоән һәбс кардедәбин.

                Әве ым ифодә мәно ијән мәзмун жыго тәһриф бе ки, чәј һәғиғи мәно манде бә кәно. Јәне хәлғи әсыл дышменон мандин бә кәно, ҹурбәҹурә ҹо ҹинојәтон кардә одәмонышон елон карде хәлғи дышмен.

                Демијән жыго, әмә чок сәрәседәмон ки, хәлғи дышмен иминә нубәдә ә одәме ки, әв бәштә хәлғи хәјонәт кардедә, ыштә хәлғи һәватедә бә ҹо хәлғи ја довләти. Әве, чымы азизгирамијон, әмә бәпе ым ифодә тәмиз быкәмон чәј ҹо тәфсиронку, әсыл мәноәдә око быдәмон әј. Әнҹәх де рој әмә сәрост бәзнемон воте ки, хәлғи дышмен кије, чәј дуст кије!

                Жыго нәзәр сәғандеәдә, чәмә навәдә бә жыго гыләј парси ҹәвоб дој мәсәлә мандедә: Хәлғи дышмен әмә бәки вотедәмон? Сывој ымијән, әмә бәпе бызнәмон ки, есә бәчәмә чичи лозиме ыштә дыләдә хәлғи дышменон нәве?

                Чымы азизон! Шымә чок зынедәшон ки, есә чәмә хәлғ озоди ҹанги бардедә. Жыго гыләј вахтәдә, һәлбәттә, бәмә һәммәјсә веј лозиме ки, ыштә хәлғон дустонән, чәј дышменонән чок-чоки бызнәмон. Әве, Лејла һовә бәшмә мәслоһат әве ки, һәғиғәти вотеку тарсе лозим ни! Есә дыдимәти вахт ни! Гирәм әмә һәғиғәти бә одәмон чәши дылә нывотомон, бәвәдә чыми бәчәј хәлғи умуми кој зијоныш бәбе! Шымә чок зынедәшон чәмә Милли һәрәкоти умуми мәғсәдонән, чәмә Милли телевизијә нијәтијән. Әмә һар сыхани ыштә вырәдә вотедәмон, һәхику и выжән бә кәно бешедәнимон! Бәки ым хош омедә, бәки хош омедәни, ымон әсос нин! Әсос әве ки, әнҹәх де рој әмә ыштә хәлғи озод бәзнемон карде! Чәмә мәғсәд поке, әмә Хыдо һәхи тәләб кардедәмон! Әве быми мывофиғән һәрәкәт кардедәмон! Һәғиғәт, ростә сыхан чанә телән быбо, әмә чыми тәрәфдоримон! Бы чандә сорон дыләдә әмә һежо бовәмандимон ки, чәмә хәлғән ыми чок сәрәседә, бы којән һежо хәј-дыво дојдә! Чәмә хәлғи һәғиғәтпәрәстәти, чәј ростәвожәти бәчәмә ыштәнијән кәш-пор дојдә! Мылхәс, сыхан игләје: Рости воте лозиме, һәғиғәте воте лозиме, чәмә ҹо ромон ни!

                Һәмән әмә әнҹәх толышә хәлғи дышменон һәхәдә гәп жәјдәнимон. Чәмә мәғсәд һәмән бәчәмә хәлғи озоди кој мане быә һар ҹурә негативә ҹәһәтон бә дим бекардеје, әвони вахти-вахтәдә бәчәмә хәлғи роснеје! Әмә ыми кардедәмон, ғыјмәтијән чәмә хәлғ дојдә! Әмә жыго ныкомон, Озодә Толышстон һич вахти әбыни! Шык бә Хыдо, сорбәсор, ружбәруж һәнијән веј толышон сәрәседән ымони, әве һәнијән чок-чоки гырдә бедән чәмә гырдо. Хәлғ бәпе бызны, ки кије? Интаси чәмә вотәј ым ни ки, һәмә толышон ғәһрәмон быәнининин! Не, хәлғ һәммәј ғәһрәмон әзыни бе! Беҹоә ғәһрәмонәтијән лозим ни бәмә. Жәго ғәһрәмонон вахт дәвардә. Есә ҹо зәмонәје! Есә бәмә лозимин ағылмандә, сәзукинә, сәрһисобә, сәводинә кинон ијән зоон! Ә одәмон ки, әвон чок-чоки сә бекардедән зәмонә шумонику, һәмән бәфомандин бәчәмә хәлғи.

                Ғәһрәмонон ҹанги мәјдонәдә бедән. Есә әмә ҹанг карде фикәдә нимон. Һәлбәттә, чыми мәно ым ни ки, жәго ғәһрәмонон һич вахти лозим әбынин бәмә. Интаси һарчи ыштә вахтыш һесте. Кејнә лозим бәбе, бәвәдә әвонән бебәшен бә мәјдон! Есә һәлә әмә ҹо коон кардәнинимон.

                Бы вырәдә шымә парсе бәзнешон Лејла һовәку ки, бәс охо бәки вотедәмон хәлғи дышмен? Чокән бәкашон! Һәлбәттә, аз чок сәрәседәм шымәни. Интаси тикәј һовсәләјн быбән, ыштә ҹәвоби бәдом. Әмма ым мәсәлонән воҹибин, әвонијән зыне лозиме. Әве аз бошмә чәвон һәхәдән гәп жәјдәм. Әмә, хысусән чәмә ҹывонон, жәго сојә мәсәлон нызномон, чәвонсән кафтә мәсәлонку сә бенибәкамон.

                Есән боән, оваштәмон ыштә әсос мәтләбисә. Кије хәлғи дышмен? Чәмә нәзәрәдә толышә хәлғи дышмен ә одәме ки, ыштәни толыш зынедән, толыши гәп жәјдән, әмма толышәти молјәти чок сәрәседәнин! Жәләвонон зынедәнин ки, чәмә хәлғи милли мәнофејон чичонин. Чәвон дыләдә жәго шәхсонән һестин ки, әвон зыне-зыне чәмә хәлғи милли мәнофејон бә лынгы-ләғы жәјдән. Әвон чәмә хәлғи озоди ҹангику ерәд жәјдән, бәчәмә хәлғи хыдмәт кардедәнин!

                Охо, чымы азизә быјон ијән һовон, дышмен иглә ә шәхс ни ки, топ-тифангыш пегәтә, ҹанг кардедә дечәмә хәлғи! Жәләвонә дышмени зыне чы гонә које ки? Һәмәкәс зынедә жәго дышмени. Чәмә нәзәрәдә хәлғи дышменон бә дим бекарде һәләбәсә ко ни. Чумчыко әвон сој-ошко вотедәнин ки, әвон дышменин.

                Гыләј мәсәлән бә нәзәр быстәнәмон ијо. Бә нәзәр быстәнән ки, гыләј јолә ғыввә, гыләј довләт шәв-руж бә ҹанге дечәмә хәлғи! Әв ја ошко јаанки бә нијони һежо пиједәше ки, мәһв быкә толышон. Ым – Озорбојҹони довләте. Чы довләти һәлә ки чанәдә бывотош пулыш һесте. Әв чандә гылә толышон һәлә бә даст бәзне варде, әвони һырије бәзне. Әве, дијә кардедәш, нормал, ғырјәтмандә гыләј толыш һәши чоштәдә егынедә бә довләти тәлә, дышмен бедә бәштә хәлғи.

                Әмә бәпе чок-чоки бызнәмон ки, жәләвонон јолә хәтон бочәмә хәлғи. Һоди быбәмон жәләвонә одәмонку. Вахти-вахтәдә бызнәмон ки, ком толыш бә ком мәғсәди хыдмәт кардедә.

                Бы мәноәдә, гыләј толыш ыштә сојәтику, әвомәтику, бемәхәтику, бефәрәтику бәзне дышмен быбу бәштә хәлғи. Әмма ҹо гыләј толыш зыне-зыне бәзне бә дышмени хыдмәт быкә, ыштә хәлғи бәһваты.

                Ијо шымә парсе бәзнешон ки, бәс әмә чокнә тәјин быкәмон ыштә хәлғи дышмени, әј бызнәмон?

                Һа, ымән чокә парсе, һовә бәшмә ғыбон! Ыми зынеро, бәпе һар гылә толыш, һар гылә вәтәндустә толыш бәпе веј баһанды, умуты, бызны ки, кон просесон шедән һәм Озорбојҹони дыләдә, һәмән чәј даштәдә? Толыш ыштән сәводин ныбо, дышмени нә бә дим бекарде әзыни, нәән чәј дышмен бе әзыни зыне!

                Әве, чымы азизон! Ымруж чәмә ән јолә авжор чәмә ағыле! Әве аз шымәни һәммәј бә ағылманд бе сәдо кардедәм! Де ағыли чок-чоки но-пегәт быкән ыштә һар гылә кој, ыштә нывыштә һар гылә мәғалә, ыштә вотә һар сыхани! Әнҹәх жыгонә әмә бәзнемон, кије чәмә хәлғи дуст, кије чәј дышмен?

                Ымијән бызнән ки, чымы мәғсәд ијо бәшмә ағыл ја панд дој ни. Азән бәнә бәшмә гыләј толышим, чәмә һәммәј мәғсәд ије. Аз ијо дешмә сыхан кардедәм, ыштә зынәјон вотедәм бәшмә. Шәк ни ки, шымәһонән һар гыләјни ыштә фикирыш, ыштә нәзәрыш һесте чымон һәммәј һәхәдә. Чым вотәј әве ки, бәпе һар гылә толыш бывоты ыштә фикири, ыштә нәзәри, әмә һәммәј мызокирә быкәмон ыштә нәзәрон, чәјоән сәкыштә быжәнәмон бымон. Боәмон бә умуми гылә мәхрәҹ.

                Бо ымружнә ружи иглә чиј дырыст ијән бәрмалә бәзнем бәшмә воте: Хәлғи дышмени бынәвән чә одәмон дыләдә ки, әвон һәммәјсә веј зиккә жәјдән, аләми бәштә сә гырдә кардедән! Ым гыләј ғануне ки, адәтән, жәго одәмон зимәвулә карде сәбәб һежо әв бедә ки, быдә хәлғ нызны чәј дышмен бе! Ком толыш һәммәјсә веј бәштә синә жәјдәбу, һар вырәдә вотедәбу ки, һежо һарсчи аз кардедәм, мандәјон һәммәј һичин, бызнән ки, дышмен һежо әве ки һесте!

                Чымы успуре ки, чымы ымружнә вотәјон һәммәј чок-чоки но-пегәт бәкашон, ыштә дусти јиән дышмени вахтәдә ошко бәкашон боштә!

                Шымәни бә Хыдо асбардедәм! Хыдо комәг быбу бәшмә һәммәј!

Быжијы чәмә азизә хәлғ!

                Быжијы озодә Толышстон!

Быжијы Толышстони Милли телевизијә!

 

ВИДЕО: ТМВ-18.07.2016 с. - ХӘЛҒИ ДЫШМЕНОН

 
  • email Отправить другу
  • print Версия для печати
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Добавить коментарий comment Комментарии (0 добавлено)

Главные новости

|