O E O

12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31

:


  • email
  • print
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

?

( 13 )
image
  ӘӘ

ҒӘ !
ә ә әә ә әә ә
әә ә ә әә. әә
әә һ ә ә ә әә. ә
, ә ә һәәғ әә. ә , әә
һ ә әә ғ, ә ә
әә . әә һ ә ә әәә:
һ ә һә ә-әә әә ә , әә
ә ә. Әә ә, һәә ә ә
әә ә ә һ ә ҹә ә әә ә,
ә ә ғ, ә. ә һәә-һәәә ә
ә әә, ә , әә ә
һ , әә әҹә ә ә. Әә ә
ә һ ә ә .
ә , ә ә ә ә һә ә
- ә ә ә. ә ә: ә, ә ә!
ә ә ә, ә !



Һ

O ƏƏ E ҸO


e ҹo 2 ғ:
 I. e ekkə əo ҹo;
II. e əakə əo ҹo.

E  EKKƏ ƏO ҸO 5 oə:
1) әә : – , ә – , – (), – , – , ә – …
2) ғ : – , ә ә – , ә – , – , – , - – …
3) һәәә : – , – , – , ә – , – , – , – , ә – , – …
4) әә : – , – , , әә – , әә – ) ; ) , – , ә – …
5) һ-әә : – , – , һ – , ә – , – , ә – …

E ƏAKƏ ƏO ҸO:
1)    əə eo: ++O; A һaeə ko – .
2)    əҹhə eo: (-)+O+; Һk һaə e – .
3)    eəxə eo: (-) (–O) + ; xa e ə ə ə - .
4)    oaeoə eo: (+O) +; Ma  ə eəe əpoə ooəə -   .
5)    əə eo: (+)++O; Əmə eəo əə oə - - .
6)    ҹə eo: - (+) ++O; oe eғae ə o ə oһ – .
                                            
***
e əakə əo ҹo ok əəeo əe ə :
1)    ҹəə ek-e-oek (O), ə əo-xəə-əoə (X) oəo ҹ eə?
2)    e əə e, eəə e?

Koə (ek) ə ko, ho, həəkə ҹo kaeo ə həə ҹәә (oek ) əə kaeə, ҹo həə e. əəə:

     eo  ғə kaeə əə ho:

1) -e (?) o, kə, ə, oo... – (?) – , , , …
2) -e (?)  ə, əə, əəə, xəə... (//?) – , , , …
3) -oe (?) xa, ҹə, xəə, əə... (?) – , , , …
4)-əe (?) əo, əə, o, xəə... (?) – , , () , …

Əa eo ғə kaeə əə ho:

1) -oe (? okə? ҹ?) ə eo, e ə aə... (? ? ?) – , …
2) -e (koҹo? ek? ҹ?) əəə, e o, əe... (? ? ?) – , , …
3) -ke ( kə? ə? okə?) һeo, əə, e һə... (? ? ?) – , , …
4) - (ə koə? o? ek?) ə kə, o һe, e һə... , (? ? ?) – , , …

1) e (e) ғə kaeə əə ho, ə oeə əə e. əəə:
e - , ə - , e - ; oe - , əe - , ae - ; e - , ae - , ə o əo - ; һoe – ...

2) e (e) ғə kaeə əə ho, ə oeə eəə e.
əəə:
oe - , ə - , ee - , eo - , əe - , oae - , ae - , - , a ə - , һe - ...

                                                  ***
e əakə əo ҹo ək kaeə ek (koə, əjə əx) e ek (əe ko ə ə ) əə oəo. əəə:

1)    A ()
() oə (O). – .
Һa e ə ə əe:= ++O (əə e)

2)     (+O)
() oғəə - .  
ҹəə ekə, oekə əeə eeə, ə həəkə () ҹo ә eə ek ə əe: =(+O) + (oaeoə e)

3)    A (O)
() ə oh – .
4)    əo hee ҹəə, əa ə oeke, ko ҹo eə ə əe. Əa Koə (ek)  əak ҹəhəo ə , əҹhe.=(-) +O (əҹhə e)

5)    
oə kaə ə ( ). – .
o ҹoəə ekə (koə, əo), ekə (əə əoə, ҹәә) eə, h əəə ә eə.= (-, -O) ( eəxə e)

6)    
eəo (... +) əə ə (O) – .
ȼo ek (koə, əo) o  , e, ҹəe... ȼo a e, e kəo (əə, a ə ҹo) ҹo kaeə ko, ho, həəkə. = (...+ ) + O (əə e )

7)    A
oe e (- + ) oə (O). – .
əo hee, əa ə ek , əe, əoe. ə koə (ek) ko kaeoe. ȼo əəə e, ҹo kəo ҹo kaeə ko, ho, həəkə:=(-+)+O
(ҹoə e)

                                                      ***
I. MƏƏ Ҹ
1) Koə (ek, əo) oko ok kaeə, ə ҹəə eəə hoo ə o ae, a əə kae eə ə k e. əəə: A
əə ko – . Һəə aeə okə əəə - . Kəə eaeə haəə – . əa əaeə ҹəə - .

2) əə ҹ ə eə hə əə, həə eəə eoo:
a) əə əə eo:
o - , e - , һae - , oae - , oəe – , , ғə kae - ...
) eəə əə eo:
e - , e - , ee – , ee - , əe - , eəe - , һe e - ...

3) əə ҹəə eə hə oə, hə oxə, həə kaə (əkə) eo:
a) oə əə eo:
e - , һe - , ae - , e - , ғae - , kae - , e - , ae - ...
) oxə əə eo:
oe – , , oe - , əғae - , ekae - , əe - , oғae - ...
) Kaə (əkə) əə eo:
koə kae - , ə e - , xəə əe - , kkə ə - , ҹo kəe – , o o – ...

II. MƏҸҺƏ Ҹ
1) əҹhə eo xəə ə ҹoəə əo eə, ə ek (koə) e, oek əe. ə ko, ho, həəkə ҹoəkə (ek, koə) ə eə, əa e a ə o oә eə: k əəo? əəə: ko e
һaə ə – . Kə oə e – . əo ə ə oə e – . əhəəə  oəə o – ...

2) əҹhə eo oxə eə e ooo-akkə o, ə əҹəx e əə eo, ə eaeə ə eəə e. ə əə eo ə (əo) kaə eə kəə
“-ə”, əo aəkə e “e”, oxə eə əҹhə e. əəə:
ə eə - . əo ə – . o o ekə o – . ə ko o okə o – .

3) əҹhə ҹ oxə eə hə oə, hə oxə, həə kaə (əkə) eoo:
a) oə eoo oxə ə əҹhə eo:
oə e – , һə e – , kə e – , oxə e – ...
) oxə eoo ə əə oə əҹhə eo:
oғaə e – , eaə e – , aһaə e – , əaə e – , eəə e – , okaə e – ...
) kaə (əkə) eoo oxə ə əҹhə eo:
ə a əғaə e – , ə ə əoə e – , ə a əə e – , kaə e – , ҹo oə e – ...

III. OAEOƏ Ҹ
1) eo xəə ə ҹoəə ə əe eeə ek e oek. ə ho, həəkə, ko ҹo ә eə ek ə əe; ek eaeə ə oek. əəə: o e, xok
o kaə e ə həo – , . a eəə e e h – . əoə oəə a ə eəe – .  

2) Oaeoə eo ə əə oeə əҹəx əə eo, ə eə eəə e. əəə:
-
o kae (?) o, əe, ə - (?) – , ,   –o kaə e (? ҹ?) – (? ?) xok ə həo – ...
-
ae (?) – (? ?) ; aə e (? koҹo?) ғә – (? ?) - ...
-
e (?) o, kə, ə, O – (?) , , , ; ə e (? koҹo?) a, oəə - (?  ?) , ...

3) eo əə oxə eə əҹhə eo: ə əə eo ə kaə eə kəə
“-ə” ə aəkə e “e”, əҹəə ə əə oeə oaeoə e. əғ e k, əҹhə eoəə oek oko oə eə əo əə, ek ok kaeə o, əҹh aeə. əəə:  
əhkəə
o kaə e – . eҹə okaə e – . k kəə e – ...

Əa oaeoə eoəə eə oek e ek, ә һa ə eho ә eə əo ғәә. Һo, həəkə, ko ҹo kaə eə ek ə əe. ə ek eaeə ə oek. əəə:
Xok ə oo
o kaə e – . a ə e aə oəə – .

IV. EƏXƏ Ҹ
1) eo xəə ə ҹoəə ekə (koə, əəə, əo),
oekə (əə əoə, əe ko ə ə ҹәә) əak ҹəhəo , h əəə ә eə. əəə: e
oə kaə eəe – . ə həxəə e əo ə eə – . ao əeə eə, eə eə – , .

2) eəxə eo  oxə eə əҹəx e eəə eo, eə eə ә əə. əəə:
ə kae- ə kaə e – , , eəe - eəə e – , , oke - okə e – , , .

3) eəxə eo oxə eə eə əə əҹhə ə oaeoə eo e ooo-akkə o: ә eəə eo ə ә ә kəə
“-ə”, eo ə  aəkə e “e”, әҹәә ә əə oeə eəxə e. əəə:
-
ə kaə e (ə ?- ə ko)- , (? – ).
-
eəə e ( ə? - ə Һə) – (? – )
-
oə e ( ə ? ə əo) – (? – ).

4) eəxə eo e ҹə oxə ə, əғ oə e əҹhə eo. ko:
a) əҹhə eo ə əə oeə əə eo, əa eəxə eo - eəə eo.
əəə: əo
oə e (əҹhə e) – .  ə -e əғ əkə e (eəxə e) – .
) eəxə eo xəə ə ҹəə eə ə əo, əə ek (koə), əa əҹhə eo xəə ə ҹə eəe oeko oəə əo, əҹəx oə aeə ek. əəə:  
əəə həxəə ə e koo
ə kaə e (eəxə e)- .
ə  e o
okaə e (əҹһə el) – .

5) eəxə eo e ҹ oxə ə, əғ oə e oaoə eo. ko: oaoə eo oxə eə (əə əҹhə eo) əҹəx əə eo. Əa eəxə eo oxə eə əғə eəə eok. əəə:
Xok
o kaə e ə həo ( oaeoə e) – .
e əo
ə eə  ə hoə aəə (eəxə e) - .

V. ƏƏ MƏƏKƏ Ҹ

1) əə-əəkə eoəə ko, ho, həəkə əə (eə , ə ҹo) ə eə. əəə: 
əə ғae – , ə e – , eə əһ ka – , ə əe – .

2) əə-əəkə ҹ oxə eə e akkə o: ə ҹəəə ə eəə əo eo ә eə 
«ə», «eə», «əə», “ә”... kəo, oxə eə əə-əəkə ҹ.  əəə:  ae əəo – . əə ə – . ȼə ғaeə – . Һa  ə keə – ,
3) eo oxə eə hə əə, həə eəə eoo, ha hoəə ə eə eə. əəə:
e- əə e – – ; e- eə e – – (); a kae - eə a kae – – ; ke - ə ke – – .

VI.  ҸƏ Ҹ
1) ҹə eo ə ҹəə əo eə, əa koəkə (koə, ek) əo , ҹo kəe. əo əəҹo ə. Ko, ho, həəkə ҹo kə 2-ə, 3-ə əxe k, ok kaeə ҹəə, əҹəx ә ə o ae eə e a ә. əəə:
-A
oe e ə - ək? ə Əa. Əa ək oe e? ə əaғ. . ? . ? .

2) oəə ҹə eo oxə eə e ə o:
a) e ooo o (e kəo oə: - “o”). əəə:
-
kae- kaoe (ko) – , ()
-
hae –һaoe (əəə) – , ()
-
ehae- eһaoe (oko) – , ()
) e akkə o (e әә e “o” koə). əəə:
-
e- o e (ə) – , ()
-
oe- o oe ( əo) – , ().
-
һ- o һ (e) – , ()

ƏKƏ:
e kəo “-o, -o, -...” oəə heoe ə kə:
1)- o, -o, -  kəo ә eə ə eəə eo, ə əə aә eə əə əə e.  əəə:
e- e – , ; əe- əoe – – , ; ae - oe, - - ; e- ae – - ; əe - ooe – – (); e- oe – - ; ae - oe – - ; һe - һoe – – ; e- oe – - ; əe- oe – – , .
2) Һəoə kəo ə əə eo ә eəə, ғa ə eə = ə əə oeə ҹoə e. əəə:
e - oe – - ; һae- һaoe – – ; ke- koe – – ; kəe- kəoe – , ; oe- ooe – – ; e- oe – – ; һoe- һooe – – ; oo- ooe – – ; oəe- oəoe – – .
 
OKO OƏ Ə ƏƏȣO:
1)    . Əһməo. A. Axo. 6-7-ҹ ə үү “Aəaҹa ”. . 1991.
2)    . Əһməo. A. Axo. 6-7-ҹ ə үү “үk  ”. . 1995.
3)    M. Һүeaə. Mүa Aəaҹa . (Moooҝa) III һə. A məkəə үү ək. . 1973.
4)    Mүa Aəaҹa . I c. əm aa k ə. . 1978.
5)    “ə” 3-6 (2006);  11=14 (2007-2008).


  • email
  • print
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

comment  (4 )

  • Zabil, 02 , 2011 11:16:38
    ә !әә әәә ә әәә......
  • Ivijali, 30 , 2011 18:44:58
    1... ..1953 2... - ..1976. 3.H.Əlizadə.N.Hatəmi. Fars dili.Ali məktəblər üçün.B.1961 4.N.Səqəfi (Hatəmi)Farsca-azərbaycanca lüğət".Tehran.1999 (bax,orada:Fars dilinin qısa qrammatikası.səh:870-1040.
  • Rabil, 28 , 2011 01:50:11
    ...Allaverdi muallim! Intaasi tirki zivoni kitobon oko doe basa dashe nibe...Chama zivon hech dey i ailadan ni..Hech nibi i ailada bia urusi ya i qrupda bia farsi zivoni kitobon oko adaym...
  • Nizam, 25 , 2011 23:27:06
    Ve sag bibän ve zähmäton käsä! Nizam
|